Showing posts with label ႏုိင္ငံေလ့လာေရး. Show all posts
Showing posts with label ႏုိင္ငံေလ့လာေရး. Show all posts

Wednesday, June 23, 2010

ေရာင္စုံထုိင္းႏုိင္ငံေရး

သတင္းေထာက္ ဟန္တင္ေအာင္ / ၂၁ ဧျပီ ၂၀၀၉


၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း တပ္ဆင္ေထာက္ခံသည့္ အနီ၀တ္မ်ား၏ ၿပီးခဲ့သည့္ သႀကၤန္ကာလ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕လယ္ အၾကမ္းဖက္ ဆႏၵျပမႈကုိ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာဘီဆစ္က စစ္တပ္ျဖင့္ ရွင္းလုိက္ႏုိင္ သည္။ သုိ႔ေသာ္ ႏုိင္ငံေရးတုိက္ပြဲက အၿပီးမသတ္။ ေျမေအာက္ ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကုိ ဆက္လက္လုပ္ကုိင္သြားမည္ဟု တိမ္းေရွာင္ေနသူ အနီ၀တ္ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သည့္ ဂ်ာကရာေပါ့က စထရိတ္တုိင္းသတင္းစာသို႔ မၾကာခင္က ေျပာသည္။

ထုိ႔အတူ အာဘီဆစ္ႏွင့္ ထုိင္းစစ္တပ္ၾကား ယုံၾကည္မႈမွာလည္း ပတၱယားၿမိဳ႕ အာဆီယံ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲၿပီးကတည္းက ကြာဟသြားသည္။ စစ္တပ္ႏွင့္ရဲ ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ အေျပာင္းအလဲမလုပ္ေသးဟု အာဘီဆစ္က ကတိေပးထား၏။ သို႔ေသာ္ ဘန္ေကာက္အေရးေပၚအမိန္႔ကုိ မ႐ုပ္သိမ္းႏုိင္သည္မွာ စစ္တပ္ႏွင့္ရဲကုိ အျပည့္အ၀ မယုံၾကည္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ထုိင္းမီဒီယာအခ်ဳိ႕က ယူဆသည္။

ပတၱယား အာဆီယံထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲ လုံၿခံဳေရးေလ်ာ့ရဲမႈ

ပတၱယား အာဆီယံထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲ လုံၿခံဳေရးအတြက္ အစီအစဥ္ကုိ ဒု-၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆူထက္က တာ၀န္ယူခဲ့သည္။ သာမန္အားျဖင့္ဆုိလွ်င္ စစ္တပ္ႏွင့္ရဲ (၅,၀၀၀) ၀န္းက်င္ခ်ထား သည့္အတြက္ ပတၱယား အာဆီယံထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲ လုံၿခံဳေရးမွာ အနီ၀တ္ဆႏၵျပသူေတြကုိ ထိန္းထားႏုိင္သည့္ အေနအထားမွာရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပတၱယားလုံၿခံဳေရးကုိ အျပည့္အ၀မယုံဖုိ႔ ဆရာသမား ခၽြမ္လိပုိင္က သတိေပးသည့္တုိင္ အာဘီဆစ္က ဆူထက္ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္း ကုိင္တြယ္ႏိုင္မည္ဟု ယူဆခဲ့သည္။

ပတၱယားမွာ ဆႏၵျပသည့္ အနီ၀တ္ေတြ ထုိင္းလုံၿခံဳေရးကုိ ေဖာက္ထြက္ၿပီး အာဆီယံစည္းေ၀းခန္းမကုိ ၀င္စီးေတာ့မွ မိမိကုိယ္ ပစ္မွတ္ထားၿပီဟု အာဘီဆစ္ ရိပ္စားမိေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ ထႏုန္ခမ္းေထာင္က The Nation သတင္းစာမွာ ေထာက္ျပသည္။

အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ လုိက္ပုိ႔ၿပီးမၾကာခင္ အာဘီဆစ္ ဘန္ေကာက္သို႔ ရဟတ္ယာဥ္ျဖင့္ သုတ္ေျခတင္ ျပန္လာသည္။ တပ္ထဲမွ အာဏာသိမ္းလုိသူအုပ္စုႏွင့္ အနီ၀တ္ဆႏၵျပသူေတြ ဟန္ခ်က္ညီ စည္း၀ါးကုိက္ၿပီး အာဘီဆစ္ကုိ ပထုတ္မည့္အစီအစဥ္ေၾကာင့္ အာဘီဆစ္ အာဏာလက္လႊတ္ရမည့္ကိန္းျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ထႏုန္ခမ္းေထာင္က ေထာက္ျပသည္။ ထုိအေတာအတြင္း စစ္တပ္က ေသနတ္စပစ္တာနဲ႔ ထုိင္းျပန္လာၿပီး လူထုေတာ္လွန္ေရးႀကီးကုိ ေခါင္းေဆာင္မည္ဟု တပ္ဆင္ကလည္း ဗီဒီယုိမွတဆင့္ ႀကိမ္းထားသည္။

နယ္တပ္ေတြ ဘန္ေကာက္ေခၚၿပီ

အာဘီဆစ္သည္ အေရးေပၚအမိန္႔ထုတ္ျပန္ၿပီးသည္ႏွင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိ စစ္တပ္အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အာႏုေပါင္လက္ မလႊဲေတာ့ဘဲ သူကုိယ္တုိင္ စီမံကြပ္ကဲ အမိန္႔ေပးေတာ့သည္။ စိတ္ခ်ရသည့္ အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအခ်ဳိ႕ကုိ အာဘီဆစ္က ေခၚၿပီး တုိင္ပင္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အာႏုေပါင္၏ စစ္တပ္ကုိ သုံးမည့္အစား ေလာ့ဘူရီ၊ ကန္ခ်နဘူရီႏွင့္ နခြန္ရခ်ာ့ဆီမာျပည္နယ္ေတြမွ စိတ္ခ်ရသည့္တပ္ေတြကုိ ဘန္ေကာက္ကုိ လွ်ဳိ႕၀ွက္လာဖုိ႔ အာဘီဆစ္က အမိန္႔ေပးလုိက္ သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အာႏုေပါင္ပင္ မသိလုိက္ဟု ဆုိ၏။

ထႏုန္ခမ္းေထာင္၏ ေထာက္ျပခ်က္အရဆုိလွ်င္ ထုိအခ်ိန္က ဆႏၵျပအနီ၀တ္ေတြက ဘန္ေကာက္၏ အေရးႀကီး လမ္းဆုံ (၁၅) ေနရာကုိ ေနရာယူထားသည္။ ထုိဆႏၵျပအုပ္စုကုိ ျပည္ပေရာက္ တပ္ဆင္ႏွင့္ ျပည္တြင္းမွာ အာဏာသိမ္းလုိသည့္ အုပ္္စုက ထိန္းထားသည္။ ဆႏၵျပသူေတြေၾကာင့္ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ၿပီဆုိလွ်င္ စစ္တပ္၀င္ရမည္။ စစ္တပ္၀င္လွ်င္ ေသြးထြက္သံယုိျဖစ္မည္။ ေသြးထြက္သံယုိျဖစ္လွ်င္ အာဏာသိမ္းဖို႔ အေျခအေနေပးၿပီဟု တြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံး တြက္ေရးႏွင့္ စက္သူေဌးမကုိက္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ျပည္နယ္သုံးခုမွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာဘီဆစ္ေခၚလုိက္သည့္ တပ္ေတြက ဘန္ေကာက္အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္း ထိန္းလုိက္ႏုိင္သည္။

မီးပုံၾကားမွ ဘန္ေကာက္

သႀကၤန္ကာလ အႀကိဳေန႔ႏွင့္ အၾကတ္ေန႔ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာ လမ္းဆုံလမ္းခြ ေနရာတုိင္းလုိလုိ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေနသည္။ အနီ၀တ္ဆႏၵျပသူမ်ား မီး႐ႈိ႕ထားသည့္ ဘတ္စ္ကားမ်ား ကားတာယာမ်ား၊ လမ္းတားမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေျမျပင္လုိ ျဖစ္ေနသည္။ မီးေလာင္ေနသည္ကုိ ရပ္ကြက္ခံေတြက ၿငိမ္းသတ္ဖုိ႔လုပ္သည္ကုိ အနီ၀တ္ေတြက လက္မခံ။ ထုိေၾကာင့္ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား ရပ္ကြက္ခံေတြႏွင့္ အနီ၀တ္ေတြ တဖက္ႏွင့္တဖက္ ခဲမ်ား၊ တုတ္မ်ားႏွင့္ ပစ္ေပါက္ေနၾကသည္။ ေစ်းဆုုိင္ေတြ ကုန္တုိက္ေတြ ပိတ္ကုန္သည္။ စည္ကားလွသည့္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ မီးခုိးလုံးေတြႏွင့္ ျပည့္ေနသည္။

ယင္းသုိ႔ ဘန္ေကာက္ႏုိင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေအာင္ ဧၿပီလ (၈) ရက္ေန႔မွာ လူထုေတာ္လွန္ေရးျဖစ္ေအာင္ ေနာက္ကြယ္က ႀကိဳးကုိ္င္သူမွာ အသက္ (၄၂) ႏွစ္ရွိ အနီ၀တ္ဆႏၵျပေခါင္းေဆာင္ ဂ်ကရာေပါ့ျဖစ္သည္ဟု Asia Times အြန္လုိင္းမွာ ေဆာင္းပါးရွင္ ေရွာင္ခရစ္စ္ပင္းက ေထာက္ျပသည္။ ဂ်ကရာေပါ့သည္ အေမရိကန္မွာ ပညာသင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး တပ္ဆင္လက္ထက္က အစိုးရ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ အေရးအခင္းမွာ တပ္ဆင္ကုိ ဘုရင့္အတုိင္ပင္ခံေကာင္စီ၀င္အခ်ဳိ႕အား ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္ရန္ ဂ်ကရာေပါ့က ႀကိဳးကုိင္ခဲ့သည္ဟု ေရွာင္ခရစ္စ္ပင္းက ဆက္လက္ ေ၀ဖန္ထားသည္။

မည္သူမွ်ႏုိင္သည့္ ပြဲမဟုတ္

မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစ ဘန္ေကာက္သႀကၤန္အေရးအခင္းမွာ အနီ၀တ္ဆႏၵျပသူေတြ မႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အာဘီဆစ္ လည္း မႏုိင္ခဲ့ဟု ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ဂၽြန္နသန္ဟက္က ယူဆသည္။ ထုိင္းႏုိင္ငံေရးမွာ အနီႏွင့္အ၀ါ ႏွစ္ျခမ္း ကြဲသြားသည့္ ကိစၥမွာ ဆင္းရဲသားႏွင့္ လူခ်မ္းသာၾကားျပႆနာ၊ ေက်းလက္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပၾကားျပႆနာ သက္သက္မွ် မဟုတ္။ ထုိ႔ထက္ နက္နည္းသည္ဟု ဂၽြန္နသန္ဟက္က သုံးသပ္သည္။

သို႔ေသာ္ ထုိင္းႏုိင္ငံေရးျပႆနာမွာ ဂၽြန္နသန္ဟက္ေျပာသကဲ့သို႔ အနီအ၀ါသက္သက္ အကြဲအၿပဲကုိ ၾကည့္႐ုံျဖင့္ အျပည့္အစုံ မျမင္ႏုိင္။ ေနာက္ကြယ္မွာ အာဏာလြန္ဆြဲေနသူေတြရွိေနသည္ဟု ေဆာင္းပါးရွင္ ဆူပါလက္ ဂ်နတ္ခြန္ဒီးက ဧၿပီ (၂၁) ရက္ထုတ္ The Nation သတင္းစာမွာ ေထာက္ျပသည္။

ေရာင္စုံႏုိင္ငံေရး

အနီအ၀ါဇာတ္လမ္းအစကုိၾကည့္လွ်င္ တပ္ဆင္ႏွင့္ အေပါင္းအပါေတြ ျဖဳတ္ခ်ဖုိ႔အတြက္ ပီေအဒီအဖြဲ႔သည္ တခ်ိန္က အ၀ါေရာင္၀တ္ၿပီး လမ္းေပၚစထြက္ခဲ့သည္။ တပ္ဆင္သည္ ဘုရင့္အေပၚ သစၥာမရွိဆုိသည့္ အျမင္ကုိ ဘုရင့္အတုိင္ပင္ခံေတြ ယူဆလာေအာင္ ေဆာ္ၾသခဲ့သည္ဟု ဆူပါလက္က ေျပာသည္။ မၾကာခင္ စစ္တပ္က ပီေအဒီဘက္လုိက္ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ အာဏာသိမ္းၿပီး တပ္ဆင္ကုိ ျဖဳတ္ခဲ့သည္။ အာဏာသိမ္းၿပီးမၾကာခင္ တပ္ဆင္ေထာက္ခံသူအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူေတြ အနီ၀တ္ၿပီး စစ္အစိုးရကုိ ဆႏၵျပခဲ့သည္။ ဘုရင့္အတုိင္ပင္ ခံေကာင္စီ ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရမ္အား အာဏာသိမ္းမႈကုိ ႀကိဳးကုိင္သူအျဖစ္ တုိက္ခုိက္ေျပာဆုိခဲ့သည္။

အ၀ါ၀တ္အဖြဲ႔၏ ႏုိင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္ကုိ ျပန္ၾကည့္လွ်င္ အေနာက္တုိင္း ဒီမိုကေရစီစနစ္ေၾကာင့္ ထုိင္းအစိုးရ အဆက္ဆက္ အဂတိလုိက္စားမႈမ်ားလြန္းသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အနာဂတ္ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ဦးေရ၏ (၃၀) ရာႏႈန္းကုိသာ အေရြးေကာက္ခံမ်ားကုိ ေပးၿပီး က်န္ (၇၀) ရာႏႈန္းကုိ ေခါင္းေခါက္ခန္႔သည့္ ကုိယ္စားလွယ္ မ်ားႏွင့္ဖြဲ႕ရမည့္ ႏုိင္ငံေရးသစ္ကုိ ေတာင္းဆုိ၏။ အနီ၀တ္မ်ားကမူ ေရြးေကာက္ခံကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ သည့္ ဒီမိုကေရစီကုိ လုိလား၏။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အနီ၀တ္က အႏုိင္ရၿပီး ပီေအဒီႏွင့္ ဒီမိုကရက္ပါတီ အေရးနိမ့္၏။ ဤတြင္ အ၀ါ၀တ္ေတြ လမ္းေပၚထြက္ၿပီး တပ္ဆင္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားသည့္ စမတ္အစိုးရႏွင့္ ဆြန္ခ်ိဳင္းအစိုးရကုိ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။

မၾကာခင္ တခ်ိန္က တပ္ဆင္ကုိ ေထာက္ခံခဲ့သူ ႏုိင္ငံေရးသမား ေန၀င္းခ်စ္ေခ်ာ့က သူကုိင္ထားသည့္ အမတ္ (၂၈) ဦးကုိ ဒီမုိကရက္ပါတီအာဏာရေအာင္ ၿခံခုန္ၿပီးေနာက္ပုိင္း အာဘီဆစ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေန၀င္းခ်စ္ေခ်ာ့ကုိ အာဏာရ ဒီမုိကရက္ပါတီဘက္ ဘယ္လုိပါလာေၾကာင္း အာဘီဆစ္ရွင္းမျပႏုိင္ သေရြ႕ ၎၏ အစိုးရကုိ ဒီမိုကေရစီအစုိးရဟု မေျပာႏုိင္ဟု ဆူပါလက္က ယူဆသည္။

ပတၱယား အာဆီယံအစည္းအေ၀းကုိ အနီ၀တ္ေတြ ဆႏၵျပခ်ိန္တြင္ ေန၀င္းခ်စ္ေခ်ာ့က သူ႔ေထာက္ခံသူ အျပာ၀တ္ေတြ ပြဲထုတ္ၿပီးေနာက္ အေျခအေန ပုိ႐ႈပ္ေထြးသြားျပန္သည္။ ဆႏၵျပအေရးအခင္း ထိန္းမႏုိင္ျဖစ္ၿပီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာဘီဆစ္က ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ အေရးေပၚေခၚရမည္ဆုိလွ်င္ ဒီမိုကရက္ပါတီမွာ အေရးအခင္းေၾကာင့္ ေသခ်ာေပါက္ အျပစ္တင္ခံရမွာျဖစ္သည့္အတြက္ ေန၀င္းခ်စ္ေခ်ာ့ေထာင္ထားသည့္ ဘြန္က်ိဳင္ထုိင္းပါတီက အျမတ္ထြက္သြားႏုိင္သည္ဟု ေထာက္ျပသည္။

ပီေအဒီကလည္း လႏွင့္ခ်ီသည့္ အ၀ါဆႏၵျပပြဲေၾကာင့့္ အာဘီဆစ္အစိုးရဖြဲ႕ႏုိင္သျဖင့္ အာဘီဆစ္အစိုးရအေပၚ ၾသဇာလႊမ္းဖုိ႔ ႀကိဳးစား၏။ ေနာက္ဆုံး ပီေအဒီေခါင္းေဆာင္ ဆြန္ထိ ေသနတ္ပစ္ခံရၿပီး မၾကာခင္ စစ္တပ္အႀကီး အကဲ ရဲခ်ဳပ္ႏွင့္ ဒု-၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆူထက္ကုိပါ ရာထူးကဖယ္ရွားေပးဖုိ႔ အာဘီဆစ္အစိုးရကုိ ေတာင္းဆုိသည္။

စစ္တပ္ကလည္း ထုိင္းႏုိင္ငံေရးဂိုဏ္းဂဏေတြၾကား အေရးပါသည့္ အခန္းကုိ ယူထားျပန္သည္။ လက္နက္ကုိင္ ထားသည့္အဖြဲ႕ ျဖစ္သည့္အတြက္ အေျဖရွာေပးေရးထက္ ျပႆနာဖန္တီးႏုိင္သည္။ စစ္တပ္ကုိ ႏုိင္ေအာင္မကုိင္ႏုိင္ လွ်င္ အာဘီဆစ္ကုိ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းႏုိင္သည္ဟု ဆူပါလက္က ယူဆသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္တပ္က အာဘီဆစ္ကုိ အာဏာသိမ္းဖုိ႔ႀကိဳးပမ္းလွ်င္ တုိင္းျပည္လည္း ငါးပါးေမွာက္မည္၊ စစ္တပ္လည္း ၾကမၼာငင္မည္ဟု ေဆာင္းပါးရွင္ ဆူပြန္အန္ဂါရာက ေထာက္ျပသည္။

အာဘီဆစ္ကုိၾကည့္လွ်င္လည္း အေရးအခင္းကုိင္တြယ္မႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာမွာ သိကၡာတက္သြားေသာ္လည္း ျပည္တြင္းမွာ အေရးေပၚအမိန္႔ကုိ မ႐ုပ္သိမ္းရဲ ျဖစ္ေနသည္။

တုိက္ပြဲမွသည္ ေအာင္ပြဲဆီသို႔

ေ၀လင္း / ၂၆ ဧျပီ ၂၀၁၀


၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္း ဘရပ္ဆဲလ္ညီလာခံရဲ႕ စက္မႈဇုန္လုပ္သားမ်ားအေရး ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ တ႐ုတ္ျပည္ အလုပ္သမားေတြ တနာရီ ဆင့္ (၂၀) တလ (၄၇.၃၂၀) ေဒၚလာ၊ သီရိလကၤာမွာ တနာရီ (၄၀) ဆင့္ တလ အေမရိကန္ (၉၄.၆၄ ေဒၚလာ)၊ ထိုင္းအလုပ္သမားေတြက ဆင့္ (၇၈) ဆင့္ တလ အေမရိကန္ (၁၈၄.၅၄၈) ေဒၚလာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ တနာရီ (၈) ဆင့္ တလကို အေမရိကန္ (၁၈.၉၂၈) ေဒၚလာႏႈန္းစီ လုပ္ခေတြ အသီးသီး ရေနၾကတယ္လုိ႔ ဆုိထားပါတယ္။

ထုိင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားက စက္မႈဇုန္လုပ္သားေတြ တလကို ေဒၚလာ (၁၀၀- ၁၂၀) ေလာက္ရေနခ်ိန္မွာ အိႏိၵယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ပါကစၥတန္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ စက္မႈဇုန္လုပ္သားေတြကေတာ့ တလကို အေမရိကန္ေဒၚလာ (၂၀ - ၃၀) ၀န္းက်င္ေလာက္သာ ရေနၾကပါတယ္။

၂၀၀၉ ေအာက္တိုဘာလ (၇) ရက္ေန႔မွာ ႏုိင္ငံစံု အလုပ္သမားအခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူတို႔က တ႐ုတ္၊ ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ အိႏၵိယ အပါအ၀င္ အာရွေဒသတြင္း အထည္ခ်ဳပ္လုပ္သားအားလံုးအတြက္ အက်ဳံး၀င္မယ့္ ဘံုအေျခခံ စံနမူနာ လစာေငြတရပ္ ခ်မွတ္ေရးဆြဲခဲ့ၾကရာမွာ သာမန္အလုပ္သမား မိသားတစု (လူႀကီး ၂ ဦး၊ ကေလး ၂ ဦး အပါအ၀င္) အတြက္ လစဥ္ စားေသာက္ေနထိုင္ေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အစရွိတဲ့ ကိစၥအားလံုး ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၄၇.၅) ေဒၚလာ လိုအပ္တယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ လႈိင္သာယာစက္မႈဇုန္က လုပ္သားေတြ ရၾကတဲ့ လစာဟာ ဒီစံႏႈန္းထားထက္ ေခါက္ခ်ဳိးမက နည္းပါးလြန္းလွတဲ့လစာပါ။ ဒီလို ၀င္ေငြနည္းတာခ်င္းအတူတူူ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စက္မႈဇုန္လုပ္သားေတြမွာ အလုပ္သမားအခြင့္အေရးတုိက္ပြဲ သက္သက္သာမက တျခားပါတီ၊ အသင္းအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ပါ ႏိုင္ငံေရးအရ ပူးတြဲဆႏၵျပ လႈပ္ရွားႏုိင္ခြင့္ရွိေနတာကေတာ့ ျမန္မာစက္မႈဇုန္လုပ္သားမ်ားထက္ ပိုၿပီးကံေကာင္းေနတဲ့ အခ်က္တခုလုိ႔ ဆိုရမလုိပါ။ စဥ္ဆက္မျပတ္ တုိက္ခုိက္္ေနၾကတဲ့ စက္မႈဇုန္ဆႏၵျပမႈမ်ားစြာအနက္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တုန္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စက္မႈဇုန္လုပ္သားေတြရဲ႕ ေအာင္ပြဲရ သပိတ္ႀကီးတခုအေၾကာင္း ဆက္စပ္ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ သင့္တာမို႔ မိတ္ဆက္ေပးလိုက္ပါရေစ။

ေခြၽးထုတ္စက္႐ံုေတြ အလိုမရွိ

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံမွာ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ ကတည္းကစၿပီး ရယ္ဒီမိတ္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာခဲ့တာပါ။ ႏိုင္ငံအႏွံ႔ လုပ္ငန္းေပါင္း (၄,၀၀၀) ေလာက္ တည္ေထာင္ထားသလုိ အလုပ္သမား (၂) သန္းခြဲေလာက္က ဒီအထည္ေတြကို ထုတ္လုပ္ေပးေနရတာပါ။ ထြက္ကုန္္အမ်ားစုကို အေနာက္ဥေရာပ (EU) ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အေမရိကန္ဘက္ တင္ပို႔ေနၿပီး စက္႐ံုမ်ားက လုပ္သားအမ်ားစုဟာ ဆင္းရဲတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအလုပ္သမားေတြပါ။ (မွတ္ပံုတင္၊ မွတ္ပံုတင္မဲ့) စက္႐ံုေပါင္း (၃,၄၈၀) ကေန အလုပ္သမေပါင္း (၁.၈) သန္းကို အလုပ္ကိုင္ ရွာေဖြေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ (၁၀၀) ရာခုိင္ႏႈန္းျပည့္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳေပးထားတာမုိ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ စာရင္းဇယားေတြအရ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈတန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ (၄၈၁၇.၀၅ ) သန္းမွာ ေရနံနဲ႔သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔က႑ (၁၂၀၃.၄၀) သန္း၊ ဆက္သြယ္ေရးက႑ (၁၄၀၅.၉၆) သန္း၊ ခ်ည္ထည္ထြက္ကုန္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း (၉၂၅.၀၃ ) သန္း စသည္ျဖင့္ အထည္ခ်ဳပ္စက္မႈဇုန္ေတြဟာ ႏုိင္ငံ၀င္ေငြ အဓိကရွာေဖြေပးတဲ့ တတိယေျမာက္ လူသားရင္းျမစ္ က႑တခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြကေနၿပီး ႏွစ္စဥ္ အသားတင္၀င္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၇) ဘီလီယံဖိုး ရရွိေနတာ ျဖစ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏို္င္ငံျခား တင္ပို႔ကုန္အားလံုးရဲ႕ (၇၀) ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ကို ဒီလုပ္သားေတြက ထုတ္လုပ္ေပးေနၾကတာပါ။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံျခားပို႔ကုန္ စုစုေပါင္းတန္ဖိုးေပါင္းက (၁၅.၅၇) ဘီလီယံ အေမရိကန္ေဒၚလာပါ။ အထည္ခ်ဳပ္က႑ကေန ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ပို႔ကုန္ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၁၁) ဘီလီယံ၊ ၂၀၁၀ မွာ (၁၃) ဘီလီယံဖိုး တုိးတက္ထုတ္လုပ္ဖုိ႔လည္း ရည္ရြယ္ထားတာမုိ႔ ေနာင္ဆုိရင္ အမ်ဳိးသားထုတ္ကုန္ (၈၀) ရာခုိင္ႏႈန္းပမာဏကို တျပည္လံုးရွိ အလုပ္သမားဦးေရ စုစုေပါင္း (၄၀) ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္သံုးၿပီး တုိးခ်ဲ႕လုပ္ကိုင္သြားဖုိ႔ရွိပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေဖာင္းပြမႈကို ထိန္းညႇိထားႏုိင္ပါတယ္လုိ႔ အစိုးရ ေၾကညာေနခ်ိန္မွာ အလုပ္သမားေတြခမ်ာ လစာေငြကို (၂) လေလာက္ ေနာက္က်ခံစားေနရၿပီး (၁) လမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၂၀) ၀န္းက်င္ေလာက္ပဲ လစာေငြရၾကတာေၾကာင့္လည္း ဒကၠာၿမိဳ႕လယ္ လမ္းမေပၚကုိ မၾကာခဏထြက္ၿပီး အလုပ္သမားေတြ ဆႏၵျပေနၾကရတာပါ။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အထည္ခ်ဳပ္အလုပ္သမားေတြဟာ သူတို႔လစာေငြ၊ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခေတြကို ပံုမွန္မရၾကတဲ့အျပင္ ရက္သတၱပတ္မွာ နားရက္ဆိုတာကလည္း လံုး၀ရွိၾကျပန္တာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔လစာေငြထဲက (၂) ရာခုိင္ႏႈန္းကို အလုပ္ရွင္ေတြက ျဖတ္ယူတတ္ပါေသးတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္း ဒကၠာၿမိဳ႕အျပင္ဘက္က စက္႐ံုတခုၿပိဳက်ၿပီး အလုပ္သမ (၆၃) ေယာက္ ေသ၊ (၈၄) ေယာက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သလုိ ေဖေဖာ္၀ါရီလတုန္းကလည္း စက္႐ံုမီးေလာင္ၿပီး လုပ္သား (၅၀) ေသ၊ (၁၀၀) ေက်ာ္ဒဏ္ရာရတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိးေတြလည္း ရွိခဲ့ပါေသးတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္က စစ္တေကာင္း၊ ဒကၠာလို ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာေတာင္ လိုအပ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အလံုအေလာက္ မရတာမုိ႔ စက္စြမ္းအင္ အျပည့္မလည္ပတ္ႏုိင္ဘဲ ထုတ္လုပ္မႈ (၅၀) ရာခုိင္ႏႈန္း က်ဆင္းႏုိင္တယ္လုိ႔ တြက္ခ်က္ေနသလုိ စီးပြားကပ္ပ်က္ေၾကာင့္လည္း ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္မွာ (၂၀) ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးျမင့္လာတယ္လုိ႔ ဆုိေနၾကျပန္ပါတယ္။

ဒကၠာၿမိဳ႕အနီး စက္မႈၿမိဳ႕ေတာ္ ဆာဗား သိုးေမႊးထည္ စက္႐ံုအုပ္စုမွာ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေမလ (၂၃) ရက္ေန႔က အလုပ္သမားလုပ္ခေတြ အပါအ၀င္ အပတ္စဥ္ အလုပ္ပိတ္ အားလပ္ခြင့္ ခံစားခြင့္ေတြ ရရွိဖုိ႔ ေတာင္းဆုိထားခဲ့တဲ့ ေတာင္းဆုိခ်က္ (၁၁) ရပ္ကုိ စက္႐ံုပိုင္ရွင္ေတြ ျငင္းပယ္ခဲ့႐ံုမက အလုပ္သမားေတြကိုပါ စက္႐ံုထဲပိတ္ေလွာင္ ေရျဖတ္မီးျဖတ္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခ့ဲရာကေန မခံမရပ္ျဖစ္ၾကၿပီး သပိတ္ေမွာက္အလုပ္သမားေတြက စက္႐ုံနဲ႔တကြ ကားေတြ စက္ကိရိယာေတြကို မီးတင္႐ႈိ႕ခဲ့ၾကသလို တုိင္းတပါး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကိုလည္း ေမာင္းထုတ္ပစ္ခဲ့ၾကပါေတာ့တယ္။ ဒီ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္လို သပိတ္မ်ဳိးေတြက ႏွစ္တုိင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ျဖစ္ပြားေနက်မို႔ သိပ္မထူးဆန္းေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုရင္ျဖင့္ ဒီလို သပိတ္ေမွာက္ခြင့္ရၾကတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စက္မႈဇုန္လုပ္သားေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ကို နည္းနည္းေလး ဆက္ေလ့လာၾကည့္ဖို႔ေတာ့ လိုလာပါလိမ့္မယ္။

တြဲဆက္လက္မ်ား

၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အေရးအခင္းအတြင္း ပ်က္စီးခဲ့တဲ့ စက္႐ံုေပါင္း (၂၅၀) ေက်ာ္အနက္ (၃၀) ဟာ ဆာဗား ပို႔ကုန္အုပ္စု နုိင္ငံျခားသားပိုင္ စက္႐ံုေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အထည္ခ်ဳပ္ ထုတ္လုပ္တင္ပို႔သူမ်ားအစည္းအ႐ံုး ဒု-ဥကၠ႒ တဦးျဖစ္သူ ဆာဟာဒတ္ ေဟာ့စိန္ ေခ်ာင္ဒရီကေတာ့ ဆာဗားစက္မႈဇုန္က စက္႐ံု (၂၁) ႐ံုအပါအ၀င္ စက္႐ံုေပါင္း (၃၀၀) နီးပါး မီး႐ႈိ႕ခံရၿပီး (၃) ရက္တာၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ စက္မႈဇုန္အလုပ္သမားအဓိက႐ုဏ္းမွာ စုစုေပါင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ (၄) ဘီလီယံဖုိး (တက္ကာ ေငြ သန္း ၇၀) နီးပါး ဆုံး႐ႈံးနစ္နာခဲ့ရေၾကာင္း၊ အလုပ္သမား (၃) ဦး ေသဆံုးၿပီး ရာနဲ႔ခ်ီ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

အလုပ္သမားအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ အလုပ္သမားသမဂၢ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ ရွရင္းအာတာကေတာ့ လံုး၀ အလုပ္နားရက္ မရွိတာေၾကာင့္ အခုလို အလုပ္သမားေတြ ေဒါသထြက္ၿပီး အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ရတာပဲလုိ႔ အျပစ္တင္ပါတယ္။ ပိုင္ရွင္ေတြက အလုပ္သမားေတြကို လုပ္ခနဲ႔ အိုဗာတုိ္င္ေၾကး ပံုမွန္မေပးၾကတဲ့အျပင္ အလုပ္ရွင္က သူတုိ႔လုပ္ခနဲ႔ အုိဗာတိုင္ေၾကးေပၚကေနၿပီး (၂) ရာခုိင္ႏႈန္း ျဖတ္ေလ့ရွိတယ္လုိ႔ အလုပ္သမားေတြ ယံုၾကည္ေနၾကေၾကာင္းကိုလည္း သူမက စြပ္စြဲထားျပန္ပါတယ္။

အစိုးရျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး လာဖိုဇာမန္က ဒါဟာ အစုိုးရအတြက္ အဖ်က္လုပ္ရပ္မ်ားျဖစ္သလို အိႏၵိယနယ္ျခားစက္မႈဇုန္ေတြက ကူးစက္လာတဲ့ ျပႆနာမ်ားလို႔ ေျပာပါတယ္။

အတုိက္အခံပါတီ ေခါင္းေဆာင္ ရွိတ္ဟာစီန၀ါဂ်စ္ကေတာ့ လက္ရွိအစုိးရရဲ႕ မေအာင္ျမင္ခ်က္ေတြ အားလံုးကို အလုပ္သမားေတြအေပၚ အျပစ္ပံုခ်ေနတယ္လို႔ေျပာၿပီး အလုပ္သမားေတြအေပၚ လက္ရွိ (BNP) ပါတီ အစိုးရရဲ႕ ဗိုလ္က်ႀကီးစုိးမႈ ျပန္႔ပြားလာတာပဲလုိ႔ ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးသမားမဟုတ္တဲ့ ဘဂၤလား စီးပြားေရးေရွ႕ေဆာင္ေတြကလည္း အလုပ္ရွင္ေရာ အစိုးရကပါ လုပ္သားေတြအေပၚ ဗိုလ္က်အႏုိင္က်င့္ေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲၿပီး ဘဂၤလား စီးပြားေရးအသင္း ဥကၠ႒ ကြာစီခုိလီကြစ္ဇာမန္ကေတာ့ ဒီျပႆနာဟာ ေရရွည္မေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ ျပႆနာတရပ္ပဲလို႔ အခိုင္အမာထပ္ၿပီး ေထာက္ျပပါတယ္။

ဘဂၤလား အလုပ္သမားအေရး ေလ့လာေရးသိပၸံ (BILS) ကေတာ့ ၁၉၉၇-၂၀၀၁ မွာ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ျပႆနာကိုတားဆီးဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္ (၄) ခ်က္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္လည္း အစိုးရ သတ္မွတ္ေၾကညာ ေပးထားတဲ့ အနိမ့္ဆံုးလစာ (၂၅) ေဒၚလာႏႈန္းကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တုန္းကတည္းက အာမမခံခဲ့သလုိ စက္႐ံုလုပ္ငန္းႀကီးမ်ားအတြက္ လမ္းၫႊန္ခ်က္ (၂၄) ရပ္အျပင္ အျခားအလုပ္သမားဥပေဒ ဘယ္တခုကိုမွ စက္မႈဇုန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ မလုိက္နာၾကဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

တဆက္တည္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အလုပ္သမားသပိတ္ေတြ တခုနဲ႔တခု ဆက္ႏႊယ္ပတ္သက္ေနတာကိုလည္း ေတြ႔ရႏုိင္ပါေသးတယ္။ အတိုက္အခံ ရွိတ္ဟာစီနာ၀ါဂ်စ္ရဲ႕ ၫြန္႔ေပါင္း (၁၄) ပါတီက ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ ဇြန္ (၁၃-၁၄) ရက္အထိ (၃၆ ) နာရီ္ၾကာ သပိတ္ေမွာက္ဖို႔နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ဖို႔ တုိက္ပြဲ၀င္ ေတာင္းဆိုလုိက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ လူေတြ ရာနဲ႔ခ်ီ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့တဲ့ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၁၁) ရက္ေန႔ ဒကၠာ သပိတ္ေမွာက္ အေရးခင္းမွာ ပုလိပ္ေတြရဲ႕ အတိုက္ခံေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အလုပ္သမားမ်ားအေပၚ ျပဳမူခ်က္ေတြကို အေရးယူေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေတြအားလံုးဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အလုပ္သမားသပိတ္ေတြနဲ႔ တျခားေသာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဆက္စပ္မႈရွိရွိ အျပန္အလွန္ ေထာက္ခံအားေပး တုိက္ပြဲ၀င္ေနၾကပံုေတြပါ။

အေနာက္ရပ္က ေခြၽးမုန္တုိင္း

၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လထဲမွာ အေျခအေနေတြ ဆက္ဆိုး၀ါးေနၿပီး သပိတ္တုိက္ပြဲေတြဟာ ဒကၠာ ျပဳျပင္ထုတ္လုပ္ဇုန္ကေန ဆာဗား၊ အ႐ွဴလီရာ၊ ဂါဇီပါလ္ နယ္ေျမအထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားပါေတာ့တယ္။ ၂၀၀၆ ေမ (၂၃) ရက္ေန႔ မွာေတာ့ ျဖစ္ပြားမႈအရွိန္ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး စက္႐ံုလုံၿခံဳေရး၊ ပုလိပ္ေတြ၊ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားအျပင္ ဘဂၤလားနယ္ျခားေစာင့္ ႐ိုင္ဖယ္တပ္အင္အား (၃,၀၀၀) ကို ေခၚယူေျဖရွင္းခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ အစိုးရက စက္႐ံုေတြကုိ အတင္း၀င္ေရာက္စီးနင္းၿပီး အလုပ္သမားေတြကို ေမာင္းထုတ္၊ စက္မႈဇုန္ကို သံဆူးႀကိဳးကာရံ ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့သလုိ အေရးေပၚ ဆူပူမႈႏွိမ္နင္းေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြပါ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးရတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးထိခုိက္မႈအဆင့္ထိ အေျခဆိုက္ေရာက္သြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ေနာက္ဆံုး အစုိးရဘက္က ဖမ္းဆီးထားတဲ့ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အလုပ္သမားသမဂၢ၀င္ေတြ ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ အေျခခံလုပ္ခလစာ စီစဥ္သတ္မွတ္ေပးဖို႔ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ဆုိတဲ့ အလုပ္သမားတို႔ရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို လိုက္ေလ်ာေပးခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ စက္မႈဇုန္လုပ္သား ေတာင္းဆိုခ်က္အမ်ားစုကို အစိုးရနဲ႔ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္က လိုက္ေလ်ာေပးခဲ့လို႔လည္း စေန၊ တနဂၤေႏြ အားလပ္ခြင့္ရက္၊ မီးဖြားခြင့္ရက္၊ လုပ္သားမွတ္ပံုတင္၊ ျပင္ပထြက္ခြင့္ လက္မွတ္ စတဲ့ အခြင့္အေရးမ်ားအျပင္ အဓိကက်တဲ့ လုပ္ခလစာေငြကလည္း အရင္ အလုပ္သမားသပိတ္မတိုင္မီ တက္ကာေငြ (၉၄၀) အေမရိကန္ (၁၄.၀၃) ေဒၚလာကေန အခု တက္ကာေငြ (၃,၀၀၀) အေမရိကန္ (၄၄.၇၉) ေဒၚလာထိတိုးၿပီး သတ္မွတ္ေပးခဲ့တာမုိ႔ ၂၀၀၆ ေမလ အလုပ္သမားသပိတ္ လံုး၀ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာရမွာပါ။ (New Age, 29 June 2006)

အခုလုိေအာင္ျမင္မႈဟာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ တႏွစ္တည္း ပြဲၿပီးမီးေသ အရွိန္တန္႔မသြားခဲ့ပါဘူး။ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ခုႏွစ္ေတြမွာ ေနာက္ထပ္ စက္မႈဇုန္အလုပ္သမားဆႏၵျပပြဲေတြ တခုၿပီးတခု ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါေသးတယ္။ ၂၀၀၆ ေမ၊ ဇြန္ အလုပ္သမား တုိက္ပြဲေတြအျပင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ပထမအပတ္အတြင္း ဒကၠာစက္မႈဇုန္ စက္႐ံု (၄) ႐ံုက အထည္ခ်ဳပ္လုပ္သားေတြ လစာေငြ (၂) ေဒၚလာကေန (၃) ေဒၚလာအထိ ထပ္တုိးေပးဖုိ႔ ဆႏၵျပခဲ့ရာ ပုလိပ္ေတြ ႐ိုက္ႏွက္ၿဖိဳခြင္းခဲ့လုိ႔ လူ (၅၀) ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၾကသလုိ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ဒုတိယပတ္ (၁၅) ရက္ေန႔မွာလည္း လုပ္သားေပါင္း (၁) ေသာင္းခြဲေလာက္ဟာ ကုန္ေစ်းနႈန္းျမင့္တက္လာလို႔ နဂိုသေဘာတူထားၿပီးျဖစ္တဲ့ လစာေငြ (၁) လကို အေမရိကန္ (၂၅) ေဒၚလာႏႈန္းရရွိေရး စက္႐ံုေရွ႕ထိုင္ၿပီး ဆႏၵျပခဲ့ၾက ျပန္ပါတယ္။ ဒကၠာစက္မႈဇုန္မွာ ဆႏၵျပမႈေတြဟာ လႈိင္းတံပိုး၊ မုန္တုိင္းေတြလုိပဲ ႏွစ္စဥ္မျပတ္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မရပ္မနား ဆက္လက္တုိက္ခတ္ေနခဲ့ပါတယ္။

၁၉၆၀ လြန္္ကာလ စက္မႈဇုန္သစ္ေတြနဲ႔အတူ စတင္သေႏၶတည္လာခဲ့တဲ့ အလုပ္ရွင္ အလုပ္သမားၾကား မေျပလည္မႈ ျပႆနာေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စက္မႈန္ဇုန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြအဖုိ႔ေတာ့ ေမြးရာပါ ေရာဂါဆိုးႀကီးတရပ္လုိပါပဲ။ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးတခု ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတိုင္းမွာ ဆႏၵျပဖို႔ရာ ျပႆနာအသစ္ေတြ ထပ္တလဲလဲ ေပၚေပါက္လာစၿမဲ မဟုတ္ပါလား။

ရည္ၫႊန္း
1/ High commission for the people’s republic of Bangladesh/London
Trade and Invesment promotion report 2008
2/ Thousands of Banglardeshi textile workers burn factories as wage protest spread -------
-----AFX News May 23 2006

3/ Banglardesh ; Industrial Chaos Worsens PoliticaL Instability -------by Dr. Anand Kumar
4/Journal of International Women's Studies Vol . 11 # 1 November 2009 289
5/Banglardesh tixitiles unravelled by price war. protests -------- ( A F P July 1 2009)
6/The ready-made garments industry in Banglardesh;
7/A means to reducing gender-based social exclusion of women? ---Nidhi Khosla 1
8/International Institute for Labour Studies Geneva ---------Kamala Sankaran
9/Garment worker's revolt in Banglardesh ----------- Libcom.org

Friday, February 19, 2010

သင္ခန္းစာယူစရာထုိင္းႏုိင္ငံေရးအက်ပ္အတည္း

ဒီႏွစ္ ၾသဂုတ္လထဲက အရိွန္ျမွင့္လာတဲ့ ထိုင္းႏုိင္ငံေရးအက်ပ္အတည္းဟာ ႏုိင္ငံတကာ ေလဆိပ္ႏွစ္ခုကို အစိုးရကုိဆန္႕က်င္ေနတဲ့ People Alliance for Democracy , PAD အဖြဲ႕က သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အထြတ္အထိပ္ကို ေရာက္သြားပါျပီ။ အခုအခ်ိန္အထိ ဒီအခက္အခဲကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာ မသိႏုိင္ေသးေပမယ့္ ထုိင္းဒီမိုကေရစီစနစ္အေပၚ ေမးခြန္း ထုတ္စရာေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚလာတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

PAD အဖြဲ႕က အရင္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဆမတ္ခ္ကို သက္ဆင္ရုပ္ေသးရုပ္ျဖစ္လို႕ ရာထူးကထြက္ေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုတာကို ဒီႏွစ္ၾသဂုတ္လမွာစလုပ္ခဲ့တယ္။ စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းမွာ ထိုင္းတရားရံုးက ဆမတ္ခ္က ရုပ္သံအစီအစဥ္တစ္ခုမွာေငြေၾကးရယူျပီး သရုပ္ေဆာင္ခဲ့တာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး အျပစ္ရိွ တယ္လို႕ ဆံုးျဖတ္ျပီး ရာထူးမွ ထြက္ခိုင္းခဲ့တယ္။ သူ႕ေနရာမွာ သက္ဆင္ရဲ့ ေယာက္ဖျဖစ္တဲ့ ဆြမ္ခ်ိဳင္း က ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႕ကိုလည္း PAD အဖြဲ႕ကဆက္ျပီးဆန္႕က်င္တယ္။ ဆမတ္ခ္လက္ထက္မွာ အစိုးရအိမ္ေတာ္ကိုသိမ္းျပီး အစိုးရျပဳတ္က်ေအာင္ ဖိအားေပးခဲ့တဲ့ PAD အဖြဲ႕ဟာ အခုေနာက္ဆံုး နုိင္ငံတကာေလဆိပ္ႏွစ္ခုကို သိမ္းပိုက္ျပီး အဆံုးအျဖတ္ေနာက္ဆံုးတုိက္ပြဲဆင္မယ္ဆိုျပီး လုပ္ခဲ့တယ္။

PAD အဖြဲ႕အေနနဲ႕ အစိုးရကိုမၾကိဳက္တဲ့ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ျပသတာဟာ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ ဒီအခြင့္အေရးကို စနစ္တက် သံုးသလားလို႕ ေမးရင္ေတာ့ မသံုးဘူးလို႕ပဲေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕႔ရံုးနဲ႕ ေလဆိပ္မ်ားကို သိမ္းပိုက္ထားတဲ့ ဆႏၵျပသူအေရးအတြက္ဟာ သံုးေသာင္းနီးပါးေလာက္ရိွပါတယ္။ ဒီလူေတြဟာ တုတ္၊ ဓားေတြနဲ႕ ေျခာက္လံုး ျပဴး၊ တစ္လံုးထိုးလို လက္နက္ငယ္ေတြကို ေျပာင္ကိုင္ေဆာင္ထားျပီး ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ ေတြဖြဲ႕ထားတယ္။ ၀င္ထြက္လမ္းေတြကိုပိတ္ျပီး စစ္ေဆးေရး စခန္းေတြဖြင့္တယ္။ အစိုးရကို ေထာက္ခံ သူေတြနဲ႕ လမ္းေပၚတုိက္ပြဲေတြဆင္ႏြဲတယ္။ အစိုးရယႏၲရားရပ္ဆုိင္းသြားေအာင္လုပ္တာ၊ ေနာက္ဆံုး ႏုိင္ငံတကာခရီးသြားေတြကိုပါ ဒုကၡေရာက္ေအာင္၊ ထိုင္းခရီးသြားလုပ္ငန္းၾကီးတစ္ခုလံုး ရပ္တန္႕သြာေးအာင္ ေလဆိပ္ကိုသိမ္းပိုက္တာဟာ လြတ္လပ္စြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္ျပသတာနဲ႕ တစ္ျခားစီျဖစ္ပါတယ္။ အာရွလူ႕အခြင့္အေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ကေတာ့ ဒါဟာဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြကို အလြဲသံုးစားလုပ္ေနတာျဖစ္တယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ေတြရဲ့ ေနာက္ကြယ္မွာ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈနဲ႕ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈရဲ့ အက်ိဳးဆက္ အျဖစ္ေပၚေပါက္လာတဲ့ ၁၉၉၇ အေျခခံဥပေဒက ေပးထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြကို ျပန္ျပီးရုပ္သိမ္းခ်င္တဲ့ အင္မတန္မွ ၾသဇာၾကီးမားတဲ့ အုပ္စုေတြ ပါ၀င္ေနတယ္လို႕ေျပာတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီလိုျဖစ္ေနတာကို တားဆီးႏုိင္ဖို႕အတြက္ ႏုိင္ငံတကာမိသားစုက ၾကိဳးစားဖို႕လိုတယ္လို႕လဲတိုက္တြန္းခဲ့တယ္။

တကယ္ေတာ့ အခုအာဏာရထားတဲ့ People Power Party ဟာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာေရြး ေကာက္ပြဲမွာ အမတ္အမ်ားစုအႏုိင္ရျပီး အစိုးရဖြဲ႕ထားတဲ့ပါတီျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ သက္ဆင္ ဆန္႕က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြအရိွန္ရလာျပီးေနာက္ စက္တင္ဘာလမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းျပီး သက္ဆင္ကို ဖယ္ရွားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ၉၇ အေျခခံဥပေဒကို ၂၀၀၇ ဥပေဒနဲ႕အစားထိုးျပီး ေရြးေကာက္ပြဲအသစ္လုပ္တယ္။ သက္ဆင္နဲ႕ သူ႕ရဲ့ ထိုင္းရတ္သ္ထုိင္းပါတီေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ကို ႏုိင္ငံ ေရးလုပ္ခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့ျပီး ထိုင္းရတ္သ္ထိုင္းပါတီကိုလဲ ဖ်က္သိမ္းခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ သက္ဆင္ပါတီ ၀င္ေဟာင္းေတြနဲ႕ဖြဲ႕ထားတဲ့ People Power Party ပဲ ျပန္အႏုိင္ရေတာ့ ထပ္ျပီးဖယ္ရွားဖို႕အတြက္ PAD အဖြဲ႕က ဆက္ျပီးလုပ္ေဆာင္လာတာကစျပီး အခုလို အက်ပ္အတည္းေတြဆက္ျဖစ္လာတာပါ။ သက္ဆင္ကို ဆန္႕က်င္သူေတြအေနနဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ အႏုိင္ယူဖို႕မၾကိဳးစားဘဲ အခုလို ဥပေဒျပင္ပနည္းလမ္းေတြနဲ႕အက်ပ္ကိုင္လုပ္ေဆာင္တာဟာ ထုိင္းဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ အင္မတန္ အႏၲရာယ္ၾကီးတယ္လို႕ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၇ ခုအေျခခံဥပေဒမေပၚမီအထိ ထိုင္းႏုိင္ငံေရးဟာ ဘုရင္မိသား စု၊ စစ္တပ္နဲ႕ ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးသမားတစ္စုက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာပါ။ အခုလို ထုိိင္းႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ပ္အတည္းေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္လာတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အာရွလူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကေတာ့ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႕အခုလို ေကာက္ခ်က္ခ်ထားပါ တယ္-

တစ္။ ဒီလုပ္ရပ္ေတြဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံကို စစ္ဗ်ဴရိုကေရစီအစိုးရအဆက္ဆက္နဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေအာင္ တြန္းပို႕ခဲ့တဲ့ လက္ယာစြန္း၀ါဒီေတြရဲ့လႈပ္ရွားမႈျဖစ္တယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ တံုး ကရရိွခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြျပန္ဆံုးရံႈးသြားႏုိင္တယ္။

ႏွစ္။ ကိုယ္ကိုကိုယ္ခုခံကာကြယ္မႈနဲ႕ ႏုိင္ငံအက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္မႈဆိုတဲ ့အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ နဲ႕ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ ထိုင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္းမွာ မတည္ျငိမ္မႈေတြနဲ႕ မလံုျခံဳမႈေတြျဖစ္ေစတယ္။ ေဖာက္ျပန္တဲ့လူ႕မလိုင္အသိုင္းအ၀န္းဟာ ဒီအေျခအေနေတြကိုသံုးျပီး ထိုင္းႏုိင္ငံ ကို ၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားဆီက တစ္၀တ္တပ်က္ ေရြးခ်ယ္ခံ အစိုးရမ်ားနဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္တဲ ့အေျခအေနကို ျပန္ေရာက္ေအာင္လုပ္ေနတယ္။

သံုး။ လူနည္းစုက အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာအေဆာက္အအံုေတြကို သိမ္းပိုက္ျပီး အစိုးရျပဳတ္က် ေအာင္လုပ္ေနတာဟာ ထိုင္းျပည္သူအမ်ားစုက ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးကိစၥေတြမွာ ေျပာေရး ဆိုပိုင္ခြင့္ ဆံုးရံႈးေအာင္လုပ္ေနတာျဖစ္တယ္။

ထိုင္းႏုိင္ငံေရးကို အကဲခတ္သူမ်ားကေတာ့ အခုလို ဥပေဒကိုခ်ိဳးေဖာက္ျပီး အမ်ားျပည္သူ ဆိုင္ရာအေဆာက္အအံုေတြကို သိမ္းပိုက္ထားသူေတြအေပၚ စစ္တပ္နဲ႕ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဥပေဒနဲ႕အညီ ကိုင္တြယ္ဖို႕ပ်က္ကြက္ေနတာဟာ ဘုရင့္မိသားစုရဲ့ ၾကား၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္မယ္လို႕ ခန္႕မွန္းေနၾကပါတယ္။ ထိုင္းဘုရင့္မိသားစုနဲ႕ ဘုရင့္အၾကံေပးေကာင္စီဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေဟာင္း ပရမ္တို႕က သက္ဆင္အေနနဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံေရးဗဟုိခ်က္ကို ဘန္ေကာက္ကေန ေက်းလက္ေဒသေတြကို ေရႊ႕တာ၊ ေက်းလက္မဲဆႏၵရွင္ေတြကို တိုက္ရိုက္ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့တာေတြအေပၚ မၾကိဳက္ဘူးဆိုတာ လူတိုင္းသိေနတဲ့ လွ်ိ႕၀ွက္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အခုျဖစ္ရပ္ကို Royalist နဲ႕ Populist ေတြၾကားအားျပိဳင္မႈ အျဖစ္ ေကာက္ယူၾကပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံေရးသေဘာကြဲလြဲမႈေတြကို ဒီမိုကေရစီနည္းက်မေျဖရွင္းဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ ျပည္သူ႕အဆံုးအျဖတ္ကို မယူဘူးဆိုရင္ေတာ့ ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ ၁၉၉၂ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈက ရရိွခဲ့တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကို ျပန္လည္ဆံုးရံႈးရမယ့္အေျခအေနမွာရိွတယ္လို႕သာဆိုခ်င္ပါတယ္။

Posted by ပိေတာက္ေျမ

မေရရာတဲ့ပါကစၥတန္ေရွ႕ေရး

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႕မွာ ပါကစၥတန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဘနာဇီယာဘူတို လုပ္ၾကံ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီေၾကကြဲဖြယ္ရာအျဖစ္ေၾကာင့္လည္း လာမယ့္ ဇန္န၀ါရီလဆန္းမွာ က်င္းပမယ့္ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ့အနာဂတ္ မေရမရာျဖစ္ေနရပါၿပီ။ ဒါဆိုရင္ ပါကစၥတန္ ႏုိင္ငံမွာ အရပ္သားအစိုးရ ျပန္ေပၚေပါက္ေရးဆိုတဲ့ အေျခအေနကလည္း ဘယ္ေသာင္ဘယ္ကမ္း ဆိုက္မယ္ မသိႏုိင္ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။

တကယ္ေတာ့ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံဟာ အိႏၵိယနဲ႕ အတူတူလြတ္လပ္ေရးရခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္၊ ကို္လိုနီစစ္တပ္ ၊ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီပံုစံ အားလံုးကို အေမြခြဲယူခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ကြဲၾက၊ ျပဲၾက၊ ေဆာ္ၾက၊ ႏွက္ၾကတာေတြ ရိွေနေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပီပီျပင္ျပင္က်င့္သံုးႏိုင္ခဲ့တယ္။ အိႏၵိယ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ စြမ္းေဆာင္ရည္မျပည့္မႈေတြ၊ အခ်ိဳးမက်မႈေတြရိွေနေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားကေရာ၊ စစ္တပ္ကပါ ဒီမိုကေရစီကို စြဲစြဲျမဲျမဲ က်င့္သံုးေနဆဲျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ပါကစၥတန္မွာေတာ့ အိႏိၵယႏုိင္ငံနဲ႕ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ။

ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံက ၁၉၄၇ မွာ လြတ္လပ္ေရးရတယ္။ ဒါေပမယ့္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး အႏွစ္ ေျခာက္ဆယ္မွာ အရပ္သားအစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္တာက ၂၅ ႏွစ္၊ စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္တာက ၃၅ ႏွစ္ ရိွခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အရပ္သားအစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ကာလေတြမွာလည္း ျပႆနာေပါင္းစံုနဲ႕ ရႈပ္ေထြးေပြလီေနခဲ့တာ ကို ေတြ႕ရပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဆယ္ႏွစ္မွာ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံေရးမွာ ဘယ္ပါတီကမွ ၾကီးစိုးႏုိင္ျခင္း မရိွခဲ့ဘူး။ ဆယ္ႏွစ္အတြင္းမွာ အစိုးရ ၇ ဖြဲ႕ေျပာင္းခဲ့တာကို ၾကည့္ရင္သိႏုိင္ပါတယ္။ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ က်ေတာ့ အလီဘူတုိရဲ့ ပါကစၥတန္ျပည္သူ႕ပါတီ ppp ဟာ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံေရးေလာကမွာ အဓိကဇာတ္ေဆာင္ အျဖစ္နဲ႕ ေပၚလာပါတယ္။ လက္၀ဲယိမ္းဘူတိုဟာ လူလတ္တန္းစားေတြ၊ အေျခခံလူတန္းစားေတြရဲ့ ေထာက္ခံမႈနဲ႕ ငါးႏွစ္ေက်ာ္ ၿပိဳင္ဖက္မရိွ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ သူ႕ရဲ႕ ဆိုရွယ္လစ္ပံုစံ စီးပြားေရးစနစ္က ေျမရွင္ေတြ၊ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ကုန္သည္ႀကီးေတြရဲ့ အက်ိဳးစီးပြားကို ၿခိမ္းေျခာက္တာရယ္၊ ဘူတိုကိုယ္တိုင္ကလည္း တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္လို ဦးတည္လုပ္လာတာေတြရယ္ေၾကာင့္ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္မွာ စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းၿပီး ျဖဳတ္ခ်တာ ခံလိုက္ရပါတယ္။

၁၉၈၈ မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဇီယာအူလ္ဟတ္ခ္ ေလယာဥ္ပ်က္ေသဆံုးေတာ့ အရပ္သားအစိုးရ ျပန္တက္လာျပန္ပါတယ္။ ဒီတစ္ခါမွာေတာ့ ppp ပါတီကို အလီဘူတိုရဲ့ သမီး ဘန္နာဇီယာဘူတိုက ေခါင္းေဆာင္ၿပီး အစိုးရဖြဲ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္လို တစ္ေကာင္တည္းေျပးတဲ့ ျမင္းမဟုတ္ ေတာ့ဘဲ ၿပိဳင္ဘက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ရဲ႕ မူဆလင္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါ။ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ရဲ့ ပါတီကို စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္၊ ေျမရွင္ေတြနဲ႕ ဘာသာေရးအဖြဲ႕ေတြက ေထာက္ခံပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး ဒီပါတီႏွစ္ခုက အေျခခံတဲ့ လူတန္းစားမတူသလို အေျခခံေဒသလည္းမတူပါဘူး၊ ဘန္နာဇီယာဘူတိုက ဆင္းျပည္နယ္ကို အေျခခံပါတယ္။ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္က ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္ကို အေျခခံပါတယ္။ ပါကစၥတန္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရးနဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑အားလံုးမွာ ဒီျပည္နယ္ ႏွစ္ခုက ျပည္နယ္သားေတြပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာဆိုေတာ့ ဒီပါတီႏွစ္ခုရဲ့ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈက အလြန္ျပင္းထန္ခဲ့ပါတယ္။ ဥပေဒတြင္းကေရာ၊ ဥပေဒျပင္ပကပါ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုနဲ႕ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾက၊ ထိုးႏွက္တိုက္ခိုက္ၾကတာပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ၁၉၈၈ ကေန ၁၉၉၉ ဆယ္နွစ္အတြင္းမွာ ၁၉၈၈ - ၁၉၉၀ ဘူတိုအစိုးရ၊ ၁၉၉၀ - ၁၉၉၃ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္၊ ၁၉၉၃ - ၁၉၉၆ ဘူတို၊ ၁၉၉၆ - ၁၉၉၉ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ဆိုၿပီး အျပန္အလွန္အာဏာရခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒီေနရာမွာ ထူးျခားတာက သူတို႕အစိုးရအေျပာင္း အလဲေတြက သက္တမ္းေစ့လို႕ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ အဆံုးအျဖတ္ယူလုပ္ခဲ့တာမဟုတ္ပါ။ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ေတြမွာ ဘန္နဇီယာဘူတို အစိုးရကို အဂတိလုိက္စားမႈ၊ ႏုိင္ငံေရးအၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႕ သမၼတက ရာထူးက ဖယ္ရွားပစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲအသစ္ျပန္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္သလို ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာလည္း န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ကို သူပိုင္စက္မႈလုပ္ငန္း ေတြအတြက္ အစိုးရအာဏာကို အလြဲသံုးစား လုပ္တယ္ဆိုၿပီး သမၼတက ဖယ္ရွားပစ္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမူရွာရက္ဖ္က န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ကို အဂတိလုိက္စားမႈ၊ အက်င့္ပ်က္မႈေတြနဲ႕ပဲ စြတ္စြဲၿပီး ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တယ္။

ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံေရးမွာ အခုလို စစ္တပ္က မၾကာခဏအာဏာသိမ္းေနခဲ့တာရဲ့အေၾကာင္း အရင္းကို ျပန္စစ္ၾကည့္ရင္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကေန စစ္တပ္ကို အသံုးခ်ဖို႕ၾကိဳးစားတာက အေၾကာင္းရင္းခံ တစ္ခ်က္လို႕ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္မွာ သမၼတမီရာဇာနဲ႕ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြအၾကား အစိုးရဖြဲ႕စည္းေရးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြားၾကေတာ့ သမၼတက ၾကည္းတပ္ ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အယြတ္ခန္ရဲ့ အကူအညီနဲ႕ မာရွယ္ေလာေၾကညာၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို ဖ်က္သိ္မ္းခဲ့ကာ အယြတ္ခန္ကို စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးခန္႕ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သမၼတကိုယ္တိုင္ ရာထူးကအထုတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

၁၉၈၈ - ၉၉ အၾကား ဘူတိုနဲ႕ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ၾကား အားၿပိဳင္တံုးကလည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြကို သမၼတ ဖယ္ရွားဖို႕လုပ္တုိင္း စစ္တပ္က သမၼတလုပ္ရပ္ကို ေထာက္ခံဖို႕ ၿပိဳင္ဖက္ပါတီက အျမဲ တိုက္တြန္းခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘူတိုကို ဖယ္ရွားခ်ိန္မွာ န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္က စစ္တပ္၀င္ပါတာကို ၾကိဳဆိုခဲ့သလို န၀ပ္ရွာရစ္ဖ္ကို ျဖဳတ္ခ်ေတာ့လည္း ဘူတိုက အလားတူေထာက္ခံခဲ့ၿပီး သူတို႕အကြဲ အျပဲၾကားမွာ စစ္တပ္ကို ဆြဲထည့္ၿပီးးစည္းရံုးခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ ပါတီေတြအာဏာလုပြဲမွာ ေနရာရလာတာကေတာ့ အစၥလာမ္စစ္ေသြးႄကြေတြ ပါဘဲ။ အာဖဂန္မွာရိွတဲ့ ဆိုဗီယက္တပ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ဖို႕အတြက္ မူဂ်ာဟစ္ဒင္ေတြကို ပါကစၥတန္မွာ ေလ့က်င့္ေပးဖို႕ဆိုတဲ့အစီအစဥ္ကို အေမရိကန္က စခဲ့တာပါ။ အဲဒီအက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ပါကစၥတန္မွာ စစ္ေသြးႄကြေတြ အားေကာင္းလာခဲ့တာပါ။ ေနာင္မွာေတာ့ PPP လို ဘာသာေရးနဲ႕ လူမႈေရးကို စည္းျခားထားခ်င္တဲ့ ပါတီကေတာင္ မူဆလင္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္နဲ႕အၿပိဳင္ အစၥလာမ္အစြန္း ေရာက္၀ါဒီေတြကို အျပိဳင္အဆိုင္စည္းရံုးလာခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ပါကစၥတန္ႏုိ္င္ငံထဲမွာ တာလီဘန္ အေျခခံစခန္းေတြထားတာ၊ အစၥလာမ္ က်မ္းစာသင္ေက်ာင္းေတြက မူဂ်ာဟစ္ဒင္ေတြ အတြက္ လူသစ္စုတဲ့ေနရာ ျဖစ္လာတာေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈထားခဲ့သလို ကက္ရွ္မီးယားက အစၥလမ္ ၀ါဒီေျပာက္က်ားေတြကိုလည္း အၿပိဳင္အဆိုင္အားေပးခဲ့ၾကတာကို ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ အခု အဲဒီ စစ္ေသြးႄကြေတြကပဲ ပါကစၥတန္နိုင္ငံမွာ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ခိုက္မႈေတြ ျပန္လုပ္လာေနသလို ႏုိင္ငံေရးမွာလည္း အစၥလမ္ဘာသာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ့ ေထာက္ခံမႈက အဓိကအခန္းကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ပါကစၥတန္ဒီမိုကေရစီအတြက္ ရင္ေလးစရာပါ။

အဲဒီေတာ့ ပါကစၥတန္ႏုိ္င္ငံေရးျဖစ္စဥ္တစ္ခုလံုးကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ရင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အေနနဲ႕ ဒီမိုကေရစီနည္းက် လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္တာမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကေရစီမက်တဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႕ အာဏာရရင္ ၿပီးေရာလုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံေရးမွာ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုမဟုတ္တဲ့ စစ္တပ္နဲ႕ ဘာသာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြက အဓိကေနရာကို ေရာက္လာရတာ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အဓိကႏုိင္ငံေရးပါတီႀကီးႏွစ္ခုကလည္း ျပည္သူေတြကို ေဒသစြဲ၊ လူမ်ိဳးစြဲ၊ ပုဂၢိဳလ္စြဲ ေတြနဲ႕ မဲေပးေအာင္ လုပ္လာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံရဲ့ Democratic Institution ေတြ အားနည္းလာေစတာ ကိုလည္း ေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။ ဒီပို႕စ္ေရးေနတံုးပဲ ဘန္နဇီယာဘူတိုရဲ့ သား ၁၉ ႏွစ္အရြယ္ Bilawal ကို PPP ဥကၠဌ အျဖစ္ေရြးလိုက္တာ ၾကားလိုက္ရပါတယ္။ ဒါကိုေထာက္ျခင္းအားျဖင့္ PPP ပါတီအေနနဲ႕ ပါတီတြင္းမွာ အရည္အခ်င္းရိွတဲ့ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြေမြးထုတ္ရမယ့္အစား ဘူတို မ်ိဳးဆက္ေတြကိုပဲ အရိပ္ခုိၿပီး ေရွ႕ခရီးဆက္မယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေနပါတယ္။ ဒီအတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံေရးဟာ ဘူတို၊ န၀ပ္ရွာရစ္၊ စစ္တပ္နဲ႕ စစ္ေသြးႄကြေတြၾကားမွာပဲ သံသရာလည္ ေနဦးမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာေနပါၿပီ။ ပါကစၥတန္လိုအျဖစ္မ်ိဳးဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ေနခဲ့၊ ျဖစ္ေနဆဲမို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕အတြက္လည္း ေလ့လာသင့္တဲ့သင္ခန္းစာ ျဖစ္ေၾကာင္းေ၀မွ် လိုက္ရပါတယ္။