ၾကပ္ေျပးသန္းေရႊနဲ႔ အဏုျမဴဂ်ဳံအီး

ဦးေအာင္ခင္ / ၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၀၁၀

၂၀၀၆ မွာ အဏုျမဴဗုံး စမ္းသပ္ေဖာက္ခြဲခဲ့တဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားက ကင္ဂ်ဳံအီးအစုိးရနဲ႔ ၾကပ္ေျပးနအဖဟာ အသြင္တူၾကတယ္။ အာဏာရွင္အစုိးရျဖစ္လုိ႔ အတုိက္အခံမွန္သမွ်ကုိ အျပတ္ရွင္းပစ္တယ္။ ဆင္းရဲမြဲေတတဲ့ တုိင္းသူျပည္သားကုိ ဂ႐ုမစုိက္ဘဲ ကုိယ္လုပ္ခ်င္တာကုိ မရရေအာင္ အတင္းလုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသြင္တူၾကတယ္။ ငတ္ေသတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံသား (၃) သန္းေလာက္ရွိေနၿပီ။ လူဦးေရ (၂၂) သန္းမွာ (၆) သန္းဟာ ႏုိင္ငံျခားေထာက္ပံ့တဲ့ ရိကၡာကုိ မွီခုိေနရတယ္ဆုိပဲ။ ဆန္ေပါတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ငတ္ေသတဲ့ သတင္းေတာ့ မၾကားရေသးဘူး။ နယ္စပ္ကုိျဖတ္ၿပီး တ႐ုတ္ျပည္မွာခုိလႈံတဲ့ ကိုရီးယားေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွ ထြက္ေျပးသူက ပုိမ်ားတယ္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားမရလုိ႔ စက္႐ုံေတြ မလည္ပတ္ႏုိင္သလုိ ေဆး႐ုံေတြမွာ ေဆးမရွိလုိ႔ မကုေပးႏုိင္တာလည္းတူတယ္။

ျမန္မာျပည္သားေတြ ဆင္းရဲမြဲေတေနေပမယ့္ နအဖစစ္အုပ္စုဟာ ပ်ဥ္းမနားၾကပ္ေျပးမွာ ၿမိဳ႕ေတာ္တည္ေဆာက္ၿပီး ရာသက္ပန္ စည္းစိမ္ခံဖုိ႔ နည္းမ်ဳိးစုံႀကိဳးပမ္းေနတယ္။ ျမန္မာ၊ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ပါကစၥတန္ဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အမႈသည္ႏုိင္ငံေတြပဲ။ အမႈသည္ (၃) ဦးထဲမွာ (၂) ဦးဟာ အဏုျမဴလက္နက္ပုိက္ရွင္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ စစ္အာဏာရွင္ႀကီးစုိးတဲ့ ပါကစၥတန္ဟာ အဏုျမဴလက္နက္ရွိလုိ႔ ကမာၻမွာ သိကၡာတက္လာၿပီး အင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြက ေလးစားလာတာလုိ႔ ကင္ဂ်ဳံအီးအုပ္စုက ယူဆပုံရတယ္။ အပယ္ခံျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္အုပ္စုကလည္း ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ပါကစၥတန္ကုိ အားက်ႏုိင္တယ္။ စီးပြားပ်က္ေနတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားဟာ အဏုျမဴအတတ္ပညာကုိ ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ေရာင္းစားႏုိင္တယ္။ ဒုံးပ်ံအတတ္ပညာ ေရာင္းစားရာမွာ နာမည္ႀကီးတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားဟာ ရွိသမွ်လက္နက္ပစၥည္းကုိ ေရာင္းစားဖုိ႔ ၀န္ေလးမွာမဟုတ္ပါ။ ႐ုရွ၊ တ႐ုတ္နဲ႔ ပုံစံတူတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားလက္နက္ကုိ ျမန္မာစစ္တပ္က သုံးေနတာၾကာပါၿပီ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ (၁၀) မီဂါ၀ပ္ရွိတဲ့ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖုိ တည္ေဆာက္ဖုိ႔ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုက ႀကိဳးပမ္းေနတယ္။ ဒီကိစၥမွာ ႐ုရွအကူအညီသာမကဘဲ ေျမာက္ကုိရီးယားအကူအညီကုိလည္း ရယူေနတယ္လုိ႔ သတင္းထြက္ေနတာ ၾကာၿပီ။ (၁၀) မီဂါ၀ပ္ ဓာတ္ေပါင္းဖုိဟာ အဏုျမဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ရာမွာ လုိအပ္တဲ့ plutonium ကုိ ထုတ္လုပ္ႏုိင္တာမုိ႔ ေရရွည္မွာ အဏုျမဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းၾကတယ္။ ဒီအေတာအတြင္း ၾကည္း၊ ေရ၊ ေလ ညႇိႏႈိင္းကြပ္ကဲေရးမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္းနဲ႔ အရာရွိ (၁၆) ဦး ပါ၀င္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ေျမာက္ကုိရီးယားစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ၂၀၀၈ ႏုိ၀င္ဘာ (၂၂) ရက္က (၂၉) ရက္အထိ ၿပံဳယမ္းမွာ ေလ့လာခဲ့တယ္။

အဲဒီေနာက္ပုိင္းမွာ တူးထားတဲ့ လႈိဏ္ေခါင္းဓာတ္ပုံေတြ၊ ၿဂိဳဟ္တုက ႐ုိက္ထားတဲ့ ေျမပုံေတြ ထြက္လာလုိ႔ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုမွာ အဏုျမဴပစၥည္းရွိတယ္လုိ႔ သကၤာမကင္းျဖစ္လာၾကတယ္။ ကင္ဂ်ဳံအီးအုပ္စုကုိ ဆရာတင္မလုိ႔ ဟန္ျပင္ေနတုန္း ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ စစ္လက္နက္ပစၥည္း၊ အဏုျမဴပစၥည္းေတြ အေရာင္းအ၀ယ္မလုပ္ဖုိ႔ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံအားလုံးကုိ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီက ၫႊန္ၾကားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ (၁၈၇၄) ကုိ ၂၀၀၉ မွာ ခ်မွတ္လုိက္ေတာ့ ၾကပ္ေျပးအုပ္စု အခက္ေတြ႔သြားတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ လက္နက္ပစၥည္းတင္ထားတယ္လုိ႔ ယူဆရတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယား ကုန္သေဘၤာတစီး ျမန္မာျပည္ဘက္ ဦးတည္သြားၿပီးကာမွ အေမရိကန္ဖ်က္သေဘၤာက ေစာင့္ၾကည့္ေနလုိ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ ျပန္သြားရတယ္။

အခုေတာ့ မီဒီယာေတြမွာေဖာ္ျပတဲ့ ၾကပ္ေျပးအဏုျမဴသတင္းေတြဟာ မခုိင္လုံဘူးလုိ႔ ၀ါရွင္တန္အေျခစုိက္ သိပၸံနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လုံၿခံဳမႈေလ့လာေရးဌာန (ISIS-Institute of Science and International Security) ဇန္န၀ါရီ (၂၈) ရက္ထုတ္ စာတမ္းမွာ ကၽြမ္းက်င္သူ (၄) ဦးက ေရးသားေဖာ္ျပတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾကပ္ေျပးအုပ္စု ၀ယ္ယူေနတဲ့ အဆင့္ျမင့္ အတတ္ပညာသုံး ပစၥည္းေတြကုိၾကည့္ရင္ သကၤာမကင္းျဖစ္တာ မဆန္းဘူးလုိ႔ ဆုိတယ္။ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖုိ မတည္ေဆာက္ရေသးဘူးလို႔ ဗီယင္နာၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအားေအဂ်င္စီ (IAEA) ညီလာခံတက္တဲ့ ၾကပ္ေျပးကုိယ္စားလွယ္ ဦးတင္၀င္းက ၂၀၀၉ စက္တင္ဘာက ေျပာသြားတယ္။ အေမရိကန္ဆီးနိတ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ Jim Webb ၂၀၀၉ ၾသဂုတ္လ ျမန္မာျပည္သြားတုန္းကလည္း အဏုျမဴလက္နက္ထုတ္လုပ္ဖုိ႔ မရည္ရြယ္ေၾကာင္း ျမန္မာစစ္အစုိးရက ေျပာတယ္တဲ့။

ဒါေပမယ့္ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုဟာ ေျမာက္ကုိရီးယားက စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူေနတဲ့အတြက္ ဒီအထဲမွာ အဏုျမဴစြမ္းအား ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ေနတဲ့ပစၥည္းမ်ား ပါေနသလားဆုိၿပီး သံသယျဖစ္ၾကတယ္။ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီက မဆက္ဆံဖုိ႔ ပိတ္ပင္ ထားတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယား နမ္ခ်ဳံဂုိဏ္းကုမၸဏီ (Namchongang) နဲ႔ ၾကပ္ေျပးေတြ အဆက္အသြယ္ရွိေနတာဟာလည္း မသကၤာစရာပါပဲ။ ဆီးရီးယားရဲ႕ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖုိ လွ်ဳိ႕၀ွက္တည္ေဆာက္ရာမွာ နမ္ခ်ဳံဂုိဏ္းကုမၸဏီဟာ အဓိကအခန္းက ပါ၀င္ခဲ့တာမုိ႔ ေနရာတကာမွာ လွ်ဳိ႕၀ွက္တတ္တဲ့ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုကို မသကၤာၾကတာပါပဲ။

အဏုျမဴလက္နက္ေဆာင္ထားဖုိ႔ မရည္ရြယ္ဘူးလုိ႔ ေျပာတဲ့ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုဟာ ေခတ္မီအဆင့္ျမင့္ သိပၸနဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာဆုိင္ရာ ပစၥည္းေတြကုိ ၀ယ္ယူစုေဆာင္းေနတာ ေတြ႔ရတယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ၾကပ္ေျပးအစုိးရဟာ တဦးတည္း အဏုျမဴစီမံကိန္းကုိ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ပါဘူး။ လုိအပ္တဲ့ အဏုျမဴအတတ္ပညာ၊ ပစၥည္းကိရိယာနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အအုံအားလုံး ႏုိင္ငံျခားကုိ မီွခုိေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဆင့္ျမင့္ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူတာဟာ ေျမာက္ကုိရီးယားအတြက္လည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ၾကတယ္။ ဥပမာ ဂ်ပန္အစုိးရခြင့္ျပဳခ်က္ရယူဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ Magnetometer ကုိ ခြင့္ျပဳခ်က္မယူဘဲ ျမန္မာျပည္ကုိ တင္ပုိ႔ဖုိ႔ ႀကိဳးစားတဲ့ ဂ်ပန္ (၂) ဦးနဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယား (၁) ဦး ၂၀၀၉ ဇြန္လ ဂ်ပန္မွာ အဖမ္းခံရတယ္။ ဒီစက္ပစၥည္းဟာ ေရွးေဟာင္းသုေတသနလုပ္ငန္းနဲ႔ ဘူမိ႐ူပလုပ္ငန္းေတြမွာ အသုံးျပဳႏုိင္သလုိ ဒုံးလက္နက္ ပစ္ခတ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသုံးျပဳႏုိင္ေၾကာင္း သိရတယ္။ အျပစ္ရွိတယ္လုိ႔ တရား႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ၿပီး ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံသားကုိ ဆုိင္းငံ့ေထာင္ဒဏ္ (၂) ႏွစ္နဲ႔ ေဒၚလာ (၆၇,၀၀၀) ဒဏ္႐ုိက္တယ္။ အဏုျမဴလက္နက္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ပစၥည္းေတြ တင္ပုိ႔ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတာပဲလုိ႔ တရားသူႀကီးက စီရင္ခ်က္ခ်တယ္။

ဒီလုိအရပ္ဘက္ေရာ စစ္ဘက္ပါသံုးလုိ႔ရတဲ့ အဆင့္ျမင့္စက္ပစၥည္းေတြကုိ ျမန္မာအစုိးရ သိပၸံနဲ႔ အတတ္ပညာ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ လက္ေအာက္ခံဌာနတခုက ဂ်ာမဏီနဲ႔ ဆြစ္ဇာလန္မွာ ၀ယ္ယူေနတယ္။ ဒီဌာနကုိ ေခါင္းေဆာင္သူဟာ နအဖအဏုျမဴ စြမ္းအင္ဌာနရဲ႕ အႀကီးအကဲ ေဒါက္တာ ကုိကုိဦးဆုိသူျဖစ္တယ္။ ဒီဌာန (၂) ခုစလုံး ၾကပ္ေျပးကုိ ေျပာင္းသြားၿပီ။ ျမန္မာျပည္လုိ အဆင့္နိမ့္လြန္းတဲ့ ႏုိင္ငံတခုက အဆင့္ျမင့္အတတ္ပညာသုံး အဖုိးတန္ပစၥည္းေတြကုိ ေစ်းႀကီးေပးၿပီး ၀ယ္ယူေနတာ ဘာသေဘာလဲလုိ႔ ေမးစရာရွိလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကင္ဂ်ဳံအီးတုိ႔လုိခ်င္တဲ့ အဆင့္ျမင့္အတတ္ပညာ ပစၥည္းေတြကုိ ၾကပ္ေျပးအုပ္စုက ဥေရာပမွာ ၀ယ္ယူေနတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သကၤာမကင္းျဖစ္လာၾကတာပါပဲ။

ISIS ေလ့လာေရးဌာနက ၀ါရင့္သုေတသီ (၄) ဦးရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖုိ တည္ေဆာက္တဲ့အဆင့္ကုိ ေရာက္ေနၿပီဆုိတဲ့ အေထာက္အထား မေတြ႔ရေသးဘူးလုိ႔ဆုိတယ္။ ၀ယ္ယူထားတဲ့ ပစၥည္းေတြဟာ အမ်ဳိးမ်ဳိးသုံးလုိ႔ရတဲ့အတြက္ အဏုျမဴစီမံကိန္းအတြက္လား လွ်ဳိ႕၀ွက္ဒုံးလက္နက္စနစ္အတြက္လားဆုိတာ ကံေသကံမ မေျပာႏုိင္ေသးဘူးလုိ႔ ဆုိတယ္။ ၾကပ္ေျပးသန္းေရႊက အဏုျမဴဂ်ဳံအီးကုိ ကူညီေနတာလား ဒါမွမဟုတ္လည္း ဂ်ဳံအီးက သန္းေရႊကုိ ကူညီေနတာလား ဆုိတာကုိလည္း မသိႏုိင္ဘူးလုိ႔ဆုိတယ္။

ဒါေၾကာင့္မုိ႔ တ႐ုတ္ေရာ ႐ုရွပါ ေထာက္ခံသေဘာတူထားတဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁၈၇၄) ကုိ က်ပ္က်ပ္တင္းတင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့နည္းနဲ႔သာ ၾကပ္ေျပးသန္းေရႊနဲ႔ အဏုျမဴဂ်ဳံအီးတုိ႔ရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကုိ ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔လုိအပ္ေၾကာင္း ၀ါရွင္တန္အေျခစုိက္ ISIS ေလ့လာေရးဌာနက အဏုျမဴေရးရာ ၀ါရင့္သုေတသီ (၄) ဦးရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ နိဂုံးကမၸတ္ အဆုံးသတ္ထားပါတယ္။

ျမန္မာက ႏ်ဴကလီးယားဗုံး ထုတ္လုပ္ရန္ ႀကံရြယ္ေနဟု ကၽြမ္းက်င္သူ ေျပာၾကား

ေအာင္ဆန္းမန္း (ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး) / ၀၇ ဇြန္ ၂၀၁၀

ဒီဗြီဘီ ရဲ႕ (၅) ႏွစ္ၾကာ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းမႈမ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ထုတ္လုပ္ေရး စီမံခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္လိုက္ပါၿပီ။ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းေတြ႔ရိွမႈမ်ားအတြက္ အေရးပါသူတဦးကေတာ့ ဒံုးလက္နက္နွင့္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ စက္ပစၥည္းအစိတ္ပိုင္း နမူနာမ်ားကို ထုတ္လုပ္ရာမွာ တာ၀န္ယူခ့ဲေသာ၊ ဒံုးလက္နက္ကၽြမ္းက်င္သူ ျမန္မာစစ္အင္ဂ်င္နီယာ ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္း၀င္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဗြီဘီရဲ႕ ျမန္မာစစ္ေရး စီမံကိန္းမ်ားကို ေထာက္လွမ္းစံုစမ္းေနမႈမ်ားကို သိရွိၿပီးေနာက္မွာ၊ ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္း၀င္းဟာ ဒီဗြီဘီကို ဆက္သြယ္လာၿပီး အေထာက္ထားစာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ ေရာင္စံုဓာတ္ပံုမ်ားကို ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ဒုံးလက္နက္ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ႐ုရွမွေလ႔က်င္႔သင္ၾကားေပးေနေသာ အေထာက္ထားမ်ားသာမက၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ပါ၀င္ဆက္ႏႊယ္မႈတို႔ကိုပါ ေဖာ္ထုတ္ေပးႏုိင္လိုက္ပါတယ္။

ထိုအခ်က္အလက္ အေထာက္ထားမ်ားအား ဒီဗြီဘီႏွင့္အတူ ပူးေပါင္း၍ လေပါင္းမ်ားစြာ ေလ့လာခဲ့သူကေတာ့ IAEA မွာ ဒါ႐ိုက္တာအျဖစ္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ေဒါက္တာ ေရာဘတ္ကယ္လီပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါက္တာကယ္လီသည္ ဤအထူးေဆာင္းပါးတြင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴလက္နက္မ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ နည္းပညာနွင္႔ ယူေနရီယမ္ရွာေဖြထုတ္လုပ္ေနမႈမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားထားပါတယ္္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ အေရးပါေသာ သူတဦးဟာ အလြန္လွ်ဳိ႕၀ွက္လွေသာ ႏ်ဴဆိုင္ရာ စီမံခ်က္မ်ားအေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ဖို႔ ျပည္တြင္းမွ ထြက္ခြာလာခဲ့ပါတယ္။ ထုိပုဂၢိဳလ္အား ဒီဗြီဘီမွ အခ်ိန္ယူ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ၿပီး၊ အခ်က္လက္မ်ားအား ကမာၻကို ထုတ္ေဖာ္ဖြင့္ခ်လုိက္ပါၿပီ။ ထိုအေရးပါေသာပုဂၢိဳလ္မွာ မၾကာေသးခင္အထိ ျပည္တြင္းမွာ ဗိုလ္မႉးရာထူးအဆင့္နွင္႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ စိုင္းသိန္း၀င္းျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ျမန္မာစစ္အင္ဂ်င္နီယာတဦးျဖစ္ၿပီး ႐ုရွႏုိင္ငံတြင္ ဒံုးပ်ံနည္းပညာမ်ား သင္ယူခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ ျပန္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ဒံုးပ်ံနွင့္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ စက္ပစၥည္းအစိတ္ပိုင္းမ်ားထုတ္လုပ္ရာ အထူးစက္႐ံုမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္း၊ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားမွ ထုတ္လုပ္ေသာ ေခတ္မီစက္ကိရိယာမ်ား ထားရိွရာ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္း စသည့္တာ၀န္မ်ား ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

ဗိုလ္မႉးစိုင္းဟာ သူႏွင့္အတူ အဆိုပါစက္႐ံုမ်ားတြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ စက္ပစၥည္းမ်ား၏ ေရာင္စံုဓာတ္ပံုမ်ား၊ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္အထားမ်ားအား ယူေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီဗြီဘီသည္ ထိုအေထာက္အထားမ်ားအား ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကုိ ျပသကာ အေသးစိတ္စစ္ေဆးၿပီး ကမာၻအား ထုတ္ျပန္ေႀကညာရန္ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ေသာကၽြမ္းက်င္သူမ်ားဟာ ေလ့လာေတြ႔ရိွခ်က္မ်ားအေပၚမွာ အေတာ္ေလး ခ်ိန္ခ်ိန္ဆဆ ရိွၾကၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိးေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ားရိွၾကသလို၊ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ ထိုအေထာက္ထားမ်ားတြင္ပါ၀င္ေသာ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားဟာ ႏ်ဴလက္နက္မ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳဖို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ကၽြနု္ပ္တို႔၏ ေကာက္ခ်က္အား အျပည့္အ၀ သေဘာတူခ်င္မွ တူပါလိမ့္မယ္။ မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစ ထိုကြဲျပားေသာ အျမင္မ်ားအား ႀကိဳဆိုပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ထိုကြဲျပားေသာ အျမင္မ်ားအေပၚ အေျခခံထားေသာ ထပ္ေလာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရိွခ်က္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနတယ္ဆိုေသာ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ အျမင္အား ပိုမိုခိုင္မာေအာင္ အားျဖည့္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒီဗြီဘီမွာ လွ်ိဳ႕၀ွက္စက္႐ံုမ်ား၏ ဓာတ္ပံုမ်ား ရာခ်ီရိွေနသလို၊ မေရမတြက္နို္င္ေအာင္ မ်ားျပားလွေသာ အျခားအခ်က္လက္ရင္းျမစ္ႏွင့္ အေထာက္ထားမ်ားလည္း ရိွေနပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ဗိုလ္မႉးစိုင္း ေပးအပ္လာတဲ့ အေထာက္ထားမ်ားနွင့္ ဆက္စပ္ေသာ ေနာက္ေၾကာင္း အခ်က္လက္မ်ားကိုပဲ ဦးစားေပးေဖာ္ျပသြားပါမယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္အတြင္းမွာ အီရန္ႏုိင္ငံ၏ လွ်ိဳ႕၀ွက္ႏ်ဴစီမံကိန္းမ်ားအေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ားဟာ laptop documents မ်ားအေနျဖင့္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ထိုအေထာက္အထားမ်ား၏ မူလရင္းျမစ္အား ရွင္းလင္းစြာ မသိရေပမယ့္ ထိုကိစၥသည္ နိုင္ငံတကာတြင္ အီရန္နိုင္ငံ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္နွင့္ပတ္သက္၍ အႀကီးက်ယ္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တဖက္တြင္ ယခု ဗိုလ္မႉးစိုင္း ယူေဆာင္လာေသာ အေထာက္အထားနွင့္ ဓာတ္ပံုမ်ားအရ အသံုးျပဳထားေသာ စက္ပစၥည္းမ်ား မူလရင္းျမစ္ ဘယ္ကလာသည္ဆိုမွာ ေပၚလြင္သည့္အျပင္၊ အေထာက္ထားမ်ား ထြက္ေပၚရာ လမ္းေၾကာင္းကလည္း လံုး၀ရွင္းလင္းလွပါတယ္။ ထိုအေထာက္အထား အခ်က္လက္မ်ားအေပၚ ႏ်ဴမျပန္႔ပြားေရးလုပ္ေဆာင္ေနၾကေသာ အဖြဲ႔စည္မ်ားဟာ မည္သို႔႐ႈျမင္ၾကမည္လဲဆိုသည္မွာ အလြန္စိတ္၀င္စားဖြယ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္း၀င္းဟာ ဒီဗြီဘီမွ ႐ိုက္ကူးထုတ္လႊင့္ေသာ ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ အစုအၿပံဳလိုက္ေသေစႏုိင္ေသာ လက္နက္မ်ား ထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းမွတ္တမ္း ႐ုပ္ရွင္အား ၾကည့္႐ႈခဲ့ရပါတယ္။ ထိုမွတ္တမ္း ႐ုပ္ရွင္ပါ စက္႐ံုမ်ားထဲမွာ စက္႐ံု (၂) ခုမွာ သူတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနခဲ့ၿပီး၊ ကမာၻကသိသင့္ေသာ အခ်က္လက္မ်ား ပိုမိုလိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ခံစားလာမိပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ သူဘာေတြေတြ႔ျမင္ခဲ့တယ္၊ ဘာေတြလုပ္ဖို႔ ခိုင္းေစခဲ့ျခင္းခံခဲ့ရတယ္ဆိုတာကို ဖြင္႔ခ်ဖို႔ ထိုင္းနိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ခြာလာခဲ့ပါတယ္။ သူေျပာျပတာေတြဟာ အျခား သူ႔အရင္လူမ်ား ေျပာၾကားထားခဲ့သမွ်ကို ျဖည့္စြက္ေပးရာ ေရာက္တဲ့အျပင္၊ စစ္အစိုးရ ဘာေတြ ေဆာက္လုပ္စီမံေနတယ္ဆိုတာကို ျပသထားတဲ့ဓာတ္ပံုမ်ားနွင့္ ပိုမိုခိုင္မာေအာင္ အားျဖည့္ထားပါတယ္။ ထို႔အျပင္ သူတက္ေရာက္ခဲ့ဖူးေသာ အထူးသ႐ုပ္ျပ သင္တန္းမ်ားအေႀကာင္းလည္း ေျပာျပႏုိင္သလို၊ ႏ်ဴစီမံကိန္းနွင့္ပတ္သက္၍ သူေတြ႔ဆံုခဲ့ဖူးေသာ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏ အမည္နာမမ်ားအားလည္း ေျပာျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

စိုင္းသိန္း၀င္းဟာ အစၥေရးႏုိင္ငံရဲ႕ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ႏ်ဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္မႈ စီမံကိန္းမ်ားအေၾကာင္း ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့သူ Negev သဲကႏၲာရတြင္ရိွေသာ Dimona ႏ်ဴစက္႐ံုတြင္ တာ၀န္ထမ္းခဲ့သူ အစၥေရး နည္းပညာရွင္ Mordecai Vanunu အား ျပန္ေျပာင္း အမွတ္ရေစပါတယ္။ Vanunu ဟာ ထိုအခ်ိန္က အစၥေရး၏ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ႏ်ဴစီမံကိန္းစက္႐ံုမ်ားနွင့္ ထုတ္လုပ္မႈမ်ားအား ဓာတ္ပံုမ်ားစြာ႐ိုက္ကာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ဆန္းေဒးတိုင္းမ္ သတင္းစာႀကီးမွတဆင့္ ၁၉၈၆ နွစ္တြင္ ကမာၻအား ဖြင့္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ အစၥေရးကေတာ့ ႏ်ဴလက္နက္မ်ား ရွိသည္ကို မဆိုထားနွင္႔ ထိုဓာတ္ပံုမ်ားတြင္ပါရိွေသာ စက္႐ုံမ်ား ရိွသည္ကိုပင္ ၀န္မခံခဲ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ Vanunu ကေတာ႔ အစၥေရးအစိုးရ၏ ျပန္ေပးဆြဲမႈကိုခံလိုက္ရၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ျခင္းကို ခံလိုက္ရပါတယ္။ ဗိုလ္မႉးစိုင္းဟာလည္း အလားတူ သတင္းအခ်က္လက္မ်ားကို ေပးအပ္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။



ဗိုလ္မႉးစိုင္း၀င္းသိန္းဟာ ဘယ္လို စီမံကိန္းမွာပါ၀င္ခဲ့ရသလဲ

သူဟာ ဒံုးပ်ံနွင့္ ႏ်ဴစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ နမူနာစက္ပစၥည္းအစိတ္ပိုင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့ရပါတယ္။ သူဟာ အေတြ႔အႀကံဳရိွေသာ စက္မႈအင္ဂ်င္နီယာတဦးျဖစ္ၿပီး စက္မႈပိုင္းဆိုင္ရာမ်ားကို အေသးစိတ္ တိက်စြာေျပာႏုိင္ပါတယ္။ သူဟာ ဒံုးပ်ံ နည္းပညာသင္ခဲ့သူ အင္ဂ်င္နီယာတဦးျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ သူျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဆိုေသာ ဒံုးပ်ံေလာင္စာပန္႔တြင္ အသံုးျပဳေသာ ပန္ကာဒလက္အေႀကာင္းကို အေသးစိတ္ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ သူေျပာျပတဲ့ ႏ်ဴစီမံကိန္းအေၾကာင္းဟာ သူျပတဲ့ ေရာင္စံုဓာတ္ပံုမ်ားနွင့္ မႏၲေလးတိုင္း သပိတ္က်င္း ၿမိဳ႕နယ္ရိွ ႏ်ဴတပ္ရင္းအား (၂) ေခါက္သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ အေပၚမွာ အေျခခံထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏ်ဴတပ္ရင္းဟာ ႏ်ဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္တပ္ဆင္ေရး အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္ တာ၀န္ေပးျခင္းခံထားရတဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါအဖြဲ႔သည္ ႏ်ဴဓာတ္ေပါင္းဖိုေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ ႏ်ဴသန္႔စင္စက္႐ံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္းတုိ႔ လုပ္ေဆာင္ပါတယ္။



ဒီဗြီဘီ၏ အတိုင္ပင္ခံ အဖြဲ႔မ်ားကေတာ႔ လက္ရိွျမန္မာနိုင္ငံအေျခအေနဟာ ႏ်ဴစီမံကိန္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ အေဆာက္အအံုနွင္႔ စက္ပစၥည္းမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ လံုေလာက္ေသာ အစြမ္းမရိွေသးဟု ယူဆၾကပါတယ္။ ႏ်ဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ရာတြင္ လိုအပ္ေသာ လက္နက္ကုန္ၾကမ္းပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေရး စက္႐ုံမ်ားအား တည္ေဆာက္ရာတြင္ ကၽြမ္းက်င္မႈ မလံုေလာက္ေသးပါ။ သို႔ေသာ္ ဗိုလ္မႉးစိုင္းနွင္႔ အျခားသတင္းရင္းျမစ္မ်ားမွ အခ်က္အလက္မ်ားအရဆိုလွ်င္ စစ္အစိုးရသည္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ထုတ္လုပ္နိုင္သည္အထိ ရည္မွန္းထားၿပီး ထို႔အတြက္ မ်ားစြာေသာ အရင္းျမစ္မ်ားကို တိုးခ်ဲ႕သံုးစြဲေနတာ ရွင္းလင္းလွပါတယ္။

ဥေရာပလုပ္ စက္ပစၥည္းမ်ားနွင္႔ စက္႐ံုမ်ား

ဂ်ာမနီနွင္႔ အဆက္သြယ္ရိွေသာ စင္ကာပူအေျခစိုက္ company (၂) ခုသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ နည္းပညာနွင္႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း သင္တန္းေက်ာင္း (DTVE) တြင္ သံုးရန္ဟုဆိုကာ စက္ပစၥည္းမ်ားစြားအား ေရာင္းခ်ခဲ့ပါသည္။ ထိုသင္တန္းေက်ာင္းသည္ သိပံၸႏွင့္နည္းပညာ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရိွ အႏ်ဴျမဴစြမ္းအင္ဌာန (DAE) နွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ ထို ဆက္စပ္လ်က္ရိွေသာ ဌာနမ်ားမွ တာ၀န္ရိွပုဂၢိဳလ္မ်ားနွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အခ်က္လက္မ်ား မ်ားစြာသိရိွထားၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ထိုသင္တန္းေက်ာင္းသည္ အစိုးရ၏ ႏ်ဴ၊ ဓာတု၊ ဇီ၀လက္နက္ထုတ္လုပ္ေရး၊ အထူးသျဖင့္ ဒံုးလက္နက္ စီမံကိန္းအတြက္ လိုအပ္သည္မ်ားကို အမည္ခံ၀ယ္ေပးေနျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

ဂ်ာမန္အစိုးရသည္ စက္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်ရန္ခြင့္ျပဳခ်ိန္မွာ ထိုသင္တန္းေက်ာင္းနွင့္ ပတ္သက္၍ တိက်ေရရာေသာ အခ်က္အလက္ရိွမထားခဲ့ပါ။ ကံေကာင္းသည္မွာ ထိုေရာင္းခ်လိုက္ေသာ စက္ပစၥည္းမ်ားသည္ အလြန္ေစ်းႀကီးၿပီး စြမ္းအားျမင့္ေပေသာ္လည္း၊ ဒံုးပ်ံနွင့္ ႏ်ဴဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားတြင္ အသံုးခ်နိုင္ရန္မူ အလြန္ အေသးစိတ္ တိက်မႈကို ေပးနိုင္ေသာ အပိုေဆာင္းပစၥည္းအျပည့္အစံုလိုအပ္ၿပီး၊ ထို အပိုပစၥည္းမ်ားသည္ ယခုေရာင္းမႈမ်ားတြင္ မပါ၀င္ပါ။ ထိုလွ်ိဳ႕၀ွက္စက္႐ံုမ်ားသည္ ယခုအထိေတာ့ အျခား သုေတသနဌာနမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ နမူနာအစိတ္ပုိင္းမ်ား၊ ပံုစံျပ ေမာ္ဒယ္မ်ားကိုသာ အမ်ားစု ထုတ္လုပ္ေနပါသည္။ ထိုစက္႐ံုမ်ားသည္ ထုတ္လုပ္ေရးစီမံခ်က္အရ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆင့္ပြား အစိတ္ပိုင္းမ်ားကို မထုတ္လုပ္ေသးသလို၊ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ သုေတသနျပဳထုတ္လုပ္ျခင္းမ်ဳိးလည္း မလုပ္ေသးပါ။

ေရာင္းခ်လိုက္ေသာ ကုမၸဏီကေတာ့ ထိုစက္ပစၥည္းမ်ားသည္ ပညာေရးနွင္႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းဆိုင္ရာ သင္တန္းမ်ားတြင္ သံုးရန္သာဟု ယူဆထားေသာ္လည္း ဂ်ာမန္အစိုးရကေတာ့ သံသယရိွသျဖင့္ ထိုစက္ပစၥည္းမ်ား တပ္ဆင္အသံုးျပဳေနေသာ အထူးစက္႐ံုမ်ားအား သြားေရာက္စစ္ေဆးရန္ သံတမန္တဦးနွင္႔ ကၽြမ္းက်င္သူတဦးအား ေစလႊတ္ခဲ့ပါသည္။ အဆိုပါ ဂ်ာမန္ ကၽြမ္းက်င္သူသည္ ထိုစက္႐ံု၏ အနီးတ၀ိုက္တြင္ တကၠသုိလ္မ်ား၊ ေက်ာင္းသားမ်ား မရိွေနျခင္း၊ ေက်ာင္းတြင္ အမ်ဳိးသမီးေက်ာင္းသူမရိွျခင္းတို႔ကို ေထာက္႐ႈကာ ထိုစက္ပစၥည္းမ်ားအား သင္ၾကားေရးတြင္ သံုးေနသည္ဆိုသည့္အခ်က္အား သံသယျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ ထိုေက်ာင္းသားမ်ားသည္ စစ္ယူနီေဖာင္း ၀တ္ဆင္ထားျခင္းမရိွသည္ကိုလည္း သတိျပဳမိခဲ့သည္။ ထို ဥေရာပ အရာရိွမ်ားလာစဥ္က အရပ္သား၀တ္စံု၀တ္ထားၾကသူမ်ားသည္ အျခားအခ်ိန္မ်ားတြင္ ယူနီေဖာင္းမ်ား၀တ္ထားႀကသည္ကို ဒီဗြီဘီမွ စစ္ေဆးထားေသာ ဓာတ္ပံုအေထာက္အထားမ်ားအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေက်ာင္းသားအခ်ဳိ႕အား စစ္ေဆးေမးျမန္းခ်က္အရေသာ္လည္းေကာင္း သိရိွရေပသည္။

ဗိုလ္မႉးစိုင္းသည္ ထိုဂ်ာမန္မ်ား လာစဥ္က႐ိုက္ကူးထားေသာ ပံုမ်ားနွင့္ စက္ပစၥည္းမ်ား တပ္ဆင္စဥ္က ပံုမ်ား စသည့္ အလြန္ မွတ္မိလြယ္ေသာ ပံုမ်ားအား ျပသခဲ့ပါတယ္။ ဤအခ်က္သည္ ထိုအခ်ိန္က ဗိုလ္မႉးစိုင္းသည္ ထိုစက္႐ံုတြင္ ရိွေနခဲ့သည္ဆိုေသာ အခ်က္အား ခိုင္မာေစပါသည္။ ဂ်ာမန္အစိုးရ၏ ႏုိးၾကားမႈရိွျခင္း၊ ထုိစက္႐ံုမ်ားအား သြားေရာက္စစ္ေဆးႏုိင္ျခင္းတို႔မွာလည္း အလြန္ကံေကာင္းသည္ဟု ဆိုရမည္ပင္။ စစ္အစိုးရကေတာ႔ အမွန္ကိုေျပာခ်င္မွ ေျပာမွာျဖစ္ေပမယ့္ ထိုသြားေရာက္စစ္ေဆးျခင္းသည္ အမွန္တရားကို စစ္ေၾကာရာတြင္ အလြန္အေရးပါလွပါတယ္။



ႏ်ဴတပ္ရင္းက တည္ေဆာက္ေနတဲ့ စက္ပစၥည္းမ်ားအေၾကာင္း

သပိတ္က်င္း ႏ်ဴတပ္ရင္းက ေတာင္းဆိုတဲ့ စက္ပစၥည္းအစိတ္ပိုင္းမ်ားရဲ႕ ဓာတ္ပံုအမ်ားျပားကို ဗိုလ္မႉးစိုင္းက ဒီဗြီဘီအား ျပခဲ့ပါတယ္။ ထိုပံုမ်ားအနက္မွာ အထင္ရွားဆံုးပံုတပံုကေတာ႔ သပိတ္က်င္း အေျခစိုက္ အမွတ္ (၁) သိပၸံႏွင့္နည္းပညာတပ္ရင္းမွ လွ်ိဳ႕၀ွက္မန္မိုျဖင့္ ျပင္ဦးလြင္ရိွ အထူးစက္႐ံု (၁) သို႔ ေတာင္းဆိုထားေသာ စက္အစိတ္ပိုင္းပံုျဖစ္ပါတယ္။ ထိုအရာသည္ အထူးပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး သုေတသနဌာနက ေတာင္းဆိုေသာ bomb reactor ျဖစ္ၿပီး လိုခ်င္ေသာ ပံုစံအား ပံုၾကမ္းေရးထားသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားလည္း ပါ၀င္ပါသည္။ ႏ်ဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းတြင္ အသံုးျပဳေသာ bomb reactor သည္ ယူေရနီယမ္ ျဒပ္ေပါင္းအား ႏ်ဴကလီးယား ေလာင္စာ (သို႔မဟုတ္) ႏ်ဴကလီးယားဗံုးလုပ္ရာတြင္ လို္အပ္ေသာ ယူေရနီယမ္ သတၱဳအျဖစ္ ေျပာင္းလဲရာတြင္ သံုးေသာ အထူးကိရိယာျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတ္ပံုမ်ားနွင့္ ပုံၾကမ္းမ်ားက ေဖာ္ျပထားေသာ bomb reactor သည္ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ရာတြင္ သံုးေသာ ကိရိယာအစိတ္ပိုင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး၊ ထိုအထဲမွ တခုသည္ ျမင့္မားေသာအပူခ်ိန္တြင္အသံုးျပဳနိုင္ေသာ အရာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ထိုကိရိယာသည္ သုတ္ေဆးမ်ားအား အပူေပးကာ ခြာထားၿပီး လက္ရိွအသံုးျပဳေနပါတယ္။ ဒီဇိုင္းကေတာ့ နိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္တခုခုမွမဟုတ္လွ်င္ ျမန္မာဒီဇိုင္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ႏ်ဴတပ္ရင္းရဲ႕ bomb reactor လုိအပ္မႈဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ယူေရနီယမ္ သတၱဳျပဳလုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတဲ့ ခိုင္မာလွတဲ့ သက္ေသျဖစ္ပါတယ္။ ယူေရနီယမ္သတၱဳကို ပလူတိုနီယံ ထုတ္လုပ္တဲ့ reactor မွာ သံုးသည္ျဖစ္ေစ၊ ႏ်ဴကိရိယာတခုခုမွာ သံုးသည္ျဖစ္ေစ၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါဟာ လက္နက္မ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္သာ အသံုး၀င္ေသာ ႏ်ဴနည္းပညာကို ရရိွနိုင္ရန္ အားထုတ္ေနတဲ့ အခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။



ဗိုလ္မႉးစိုင္းရဲ႕ ပံုေတြထဲမွာ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္ရာမွာအသံုးျပဳတဲ့ uranium hexafluoride gas စတဲ့ ယူေရနီယမ္ ျဒပ္ေပါင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ရာမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ဓာတုအင္ဂ်င္နီယာဆိုင္ရာ စက္ပစၥည္းမ်ားလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ယူေရနီယမ္ isotope မ်ားကို ဗံုးျပဳလုပ္ရာမွာသံုးတဲ့ ပစၥည္းမ်ားအျဖစ္ ခြဲျခမ္းႏုိင္ေသာ အဆင့္ျမင့္ ေလဆာ ကိရိယာမ်ားမွာသံုးေသာ ေနာ္ဇယ္ေခါင္းမ်ားလည္း သူျပတဲ့အထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ထို႔အျပင္ Glove box လို႔ေခၚတဲ့ ဓာတ္သတၱိႂကြပစၥည္းမ်ား ေရာေမႊရာတြင္ သံုးေသာကိရိယာနွင္႔ ယူေရနီယမ္ ျဒပ္ေပါင္းမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ သံုးေသာ လံုခြက္ (furnaces) မ်ားလည္း ပံုေတြထဲမွာ ပါ၀င္တယ္။ ဒီပစၥည္းမ်ားဟာ အျခား ေနရာတြင္လည္း အသံုးျပဳနိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ ႏ်ဴတပ္ရင္းမွာ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္အရာမ်ားနွင္႔ ဆက္စပ္ေကာက္ခ်က္ခ်ရလွ်င္ ႏ်ဴလက္နက္စီမံကိန္းမွလြဲ၍ အျခားျဖစ္နိုင္စရာမရိွေပ။



စစ္အစိုးရဟာ ပလူတိုနီယမ္ကို ႏ်ဴဗံုးျပဳလုပ္ႏုိင္ဖို႔ nuclear reactor တခု တည္ေဆာက္ေနတဲ႔အေၾကာင္း ဗိုလ္မႉးစိုင္းကို ေျပာျပပါတယ္တဲ့။ ဒီအခ်က္နဲ႔ အံ၀င္ေစတာကေတာ့ control rod လို႔ေခၚတဲ့ reactor ရဲ႕အစိတ္ပိုင္းတခုအေႀကာင္း သ႐ုပ္ျပပြဲတခုကို သူကိုယ္တိုင္ေတြ႔ခဲ့ရတာပါပဲ။ သူ႔ကိုေျပာျပတာကေတာ့ အခု အစိုးရဟာ ယူေရနီယမ္ကို သန္႔စင္ၿပီး ဗံုးလုပ္ဖို႔ စီမံကိန္းခ်ထားတယ္။ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြမွာ အစိတ္ပိုင္းတခုျဖစ္တဲ့ ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္ ေလဆာအေၾကာင္း သ႐ုပ္ျပတာလည္း သူၾကည့္႐ႈခဲ့ရဖူးတယ္။ သူ သပိတ္က်င္းမွာေတြ႔ခဲ့၊ ၾကားဖူးခဲ့တဲ့ သူအေပါင္းရဲ႕ နာမည္ေတြကိုေျပာျပေတာ့ ထိုအထဲမွာ နာမည္အခ်ဳိ႕ဟာ ျမန္မာ အနုျမဴစြမ္းအင္ဌာန (DAE) မွာ လုပ္ကိုင္ေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ထိုအထဲမွ အမ်ားစုဟာ IAEA ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ျပဳလုပ္တဲ့ ထရိန္နင္မ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ဖူးၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဗိုလ္မႉးစိုင္း ကိုယ္တိုင္ဟာလည္း ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္ ေလဆာအတြက္ ေနာ္ဇယ္ျပဳလုပ္ရာမွာ တာ၀န္ယူခဲ့ရဖူးတယ္။ သူဟာ ဓာတုေဗဒ အင္ဂ်င္နီယာပညာအေၾကာင္း သိပ္မသိတဲ့အတြက္ ပံုတြင္ပါရိွေသာ ထိုဌာနမွ အသံုးျပဳေနေသာ ကိရိယာမ်ားအေႀကာင္း ကၽြႏု္ပ္တို႔ အကဲျဖတ္သိရိွနိုင္သေလာက္ သူမသိေပမယ့္ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ သူ႔ေျပာျပခ်က္မ်ားဟာ အလြန္စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေကာင္းပါတယ္။ သူျမင္ေတြ႔ခဲ့ေသာ သ႐ုပ္ျပမႈ၊ သင္ၾကားရွင္းလင္းမႈမ်ားဟာ အၾကမ္းဖ်င္းသိပ္က်လြန္းတာလည္း ထင္ရွားလွပါတယ္။ အကယ္၍ ထိုအဆင့္သည္ ျမန္မာတို႔ အေကာင္းဆံုးလုပ္ႏုိင္တဲ့ အဆင္႔ဆိုလွ်င္ သူတို႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေရာက္ဖို႔ အေတာ္ပင္လိုေသးသည္ဟု ေျပာရမည္။

ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္း၀င္း ေျပာျပခ်က္မ်ားအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္

သူဟာ အဆင့္ျမင့္ ေခတ္မီစက္ပစၥည္းမ်ားအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိသူ အေတြ႔အႀကံဳရိွသူ စက္မႈအင္ဂ်င္နီယာတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုစက္ပစၥည္းမ်ားဟာ ႏ်ဴစီမံကိန္းနွင္႔ ဒံုးပ်ံမ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳနိုင္ေသာ အလြန္တိက်ေသာ စက္အစိတ္အပိုင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳနိုင္ပါတယ္။ သူဟာ ႏ်ဴကၽြမ္းက်င္သူတေယာက္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင္႔ သူ႔ကို ဘာအတြက္ ဘယ္လိုဟာေတြ ထုတ္လုပ္ေပးပါဟုေျပာကာ လုပ္ခိုင္းသည့္ အရာမ်ားကလြဲ၍ က်န္ေသာအရာမ်ားအေၾကာင္း သူသိပ္မေျပာႏုိင္ပါ။ ဒါေပမယ့္ သူတင္ျပလာတဲ့ပံုမ်ားတြင္ ပါသည့္အရာမ်ားကေတာ့ ႏ်ဴလက္နက္ထုတ္လုပ္ရာတြင္ ပလူတိုနီယမ္ျဒပ္ေပါင္းမ်ားကို လက္နက္ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ အရာမ်ားသို႔ ေျပာင္းလဲသည့္ေနရာမ်ား၌ သံုးႏုိင္သည့္အရာမ်ား ျဖစ္ေနတာေတာ့ အေသအခ်ာပါ။ ထို ဓာတ္ပံုမ်ားနွင္႔ သူ႔ေျပာဆိုခ်က္မ်ားဟာ အတုေယာင္ျဖစ္သည္ပဲ ဆိုပါဦး၊ ထိုအရာမ်ားဟာ သူေထာက္ျပတဲ့ အသံုးျပဳမႈမ်ားနွင့္ အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

သူဟာ စစ္အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ရၿပီး ႐ုရွနိုင္ငံ၊ ေမာ္စကိုရိွ နာမည္ေက်ာ္ Bauman Institute တြင္ Missile နည္းပညာ ဆက္လက္သင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ထိုအေထာက္အထားအားလံုး သူျပႏုိင္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕သူငယ္ခ်င္းမ်ားဟာလည္း Moscow Institute of Engineering Physics နဲ႔ Mendeleev Institute of Chemical Technology (MIFI) စတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဓာတုအင္ဂ်င္နီယာ ဘာသာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။ MIFI ဟာ ဆိုဗီယက္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ဒီဇိုင္းနာမ်ားကို ေလ့က်င့္ေမြးထုတ္ေပးရာ အဓိက ေက်ာင္းႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ ထိုေက်ာင္းမွ ဓာတုနည္းပညာမ်ား သင္ၾကားလာသူမ်ားဟာ ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိသေလာက္ အဓိကက်တဲ့ စက္ကိရိယာမ်ား တည္ေဆာက္တပ္ဆင္ရာတြင္ အဓိက အေရးပါမည့္သူမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ေျခရိွပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား reactor နဲ႔ ပတ္သက္လို႔

ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ႔ ခန္႔မွန္းေျပာဆိုခ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိးရိွပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ (၁၀) မီဂါ၀ပ္အားရိွ သုေတသနသံုး reactor တလံုးေဆာက္ဖို႔ ႐ုရွနဲ႔ ျမန္မာ သေဘာတူခဲ့တာကေတာ႔ ရွင္းလင္းစြာသိၾကပါတယ္။ ဒီသေဘာတူႀကီခ်က္ကို ဖံုးကြယ္မထားဘဲ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ေလာက္မွာမွ ႐ုရွက တည္ေဆာက္ရန္ ရည္ရြယ္ေႀကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္္ထားပါတယ္။ အဲဒီ reactor ဟာ အခုထိ မတည္ေဆာက္ရေသးသလို IAEA ရဲ႕ အထူးသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအား ျမန္မာဘက္မွ လက္မွတ္မထိုးမခ်င္း ႐ုရွမွ တည္ေဆာက္ေပးမည့္ အရိပ္အေယာင္လည္း မရိွပါ။ ထို သေဘာတူညီခ်က္အား ျမန္မာဘက္မွ လက္မွတ္ထိုးမည့္ပံုလည္းမရိွပါ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ လက္မွတ္ထိုးသေဘာတူလိုက္သည္ႏွင့္ သူတို႔ ခိုးေၾကာင္ခိုး၀ွက္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ စီမံကိန္းမ်ားအား IAEA မွ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးခြင့္ ရရိွသြားမွာေၾကာင္႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ ထို (၁၀) မီဂါ၀ပ္ reactor ဆိုသည္မွာ ႏ်ဴလက္နက္ မျပန္႔ပြားေရးအတြက္ စိုးရိမ္စရာမရိွေလာက္ေအာင္ ေသးငယ္တဲ့ အတိုင္းအတာျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔နိုင္ငံအမ်ားမွာ ပံုမွန္လိုပဲ ရိွေနၾကပါတယ္္။ ထို reactor မ်ားကို ႏ်ဴဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ား သင္ၾကားေရးအတြက္ အသံုးျပဳနိုင္ၿပီး လက္နက္ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည္အထိ လိုအပ္တဲ့ ပလူတိုနီယမ္ ပမာဏကို အလြယ္တကူႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္အတြက္ အသံုးမျပဳနိုင္ပါ။ IAEA မွာ ဘယ္လို reactors မ်ဳိးဟာ ပလူတိုနီယမ္ထုပ္လုပ္ဖို႔ သင့္ေတာ္တယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ရန္ စံႏႈန္းထားမ်ားရိွပါတယ္။ အဆိုပါ (၁၀) မီဂါ၀ပ္ reactor ဟာ ထိုစံနႈန္းမ်ားေအာက္မွာ ရိွပါတယ္။ ထိုအရြယ္အစားသည္ ႏ်ဴဆိုင္ရာ သင္ၾကားေရးနွင္႔ ေဆးပညာဆိုင္ရာ radioisotopes မ်ား ထုတ္လုပ္ရာတြင္သာ အသံုး၀င္ပါတယ္။ ကမာၻတ၀ွမ္းမွာ အဆိုပါ reactor မ်ားကို ေဒသတြင္း ေဆးပညာဆိုင္ရာ radioisotopes မ်ား ထုတ္လုပ္ေရးအတြက္သာ အဓိကသံုးၾကပါတယ္။ အထက္ပါအခ်က္မ်ားေႀကာင့္ ျမန္မာဟာ ႐ုရွထံမွ 10 MW reactor ၀ယ္ယူထားသည္ဆိုသည့္ သတင္းမမွန္သကဲ့သို႔ ဗံုးစီမံကိန္းအတြက္ သူတို႔ဘာသာ သူတို႔အလားတူ စက္႐ံုမ်ဳိး တည္ေဆာက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းဟာလည္း အဓိပၸာယ္ကင္းမဲ့ပါသည္။

ျဖစ္ႏုိင္တာကေတာ့ အစၥေရးက ဖ်က္ဆီးလိုက္တဲ့ ဆီးရီးယားရဲ႕ reactor လို ပိုၿပီးႀကီးတဲ့ဟာမ်ဳိး တည္ေဆာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတဲ့အျမင္က ျဖစ္ႏုိင္ေျခရိွၿပီး ပိုစိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီ reactor ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားက ယြန္ေျဗာင္း (Yongbyon) ေဒသမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ 25 MW အားရိွ ပလူတိုနီယမ္ထုတ္ႏုိင္တဲ့ အဆင့္ရိွတဲ့ ဟာမ်ဳိး ျဖစ္ဖြယ္ရိွပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ဆီးရီးယားလို ေဖာက္သည္ နိုင္ငံမ်ဳိးေတြကို ႏ်ဴနည္းပညာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အကူအညီေပးနိုင္တယ္ဆိုတဲ႔ အခ်က္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏ်ဴစီမံကိန္းေတြအေၾကာင္း စဥ္းစားရာမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာအခ်က္အျဖစ္ ထည့္သြင္းရပါလိမ္႔မယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ တာလတ္ပစ္ ဒံုးပ်ံမ်ား တည္ေဆာက္ရာမွာ အကူအညီေပးမယ္ဆိုတဲ့ စစ္ေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ ရိွေပမယ့္ ႏ်ဴလက္နက္ စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ရင္ေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား ဘယ္ေလာက္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသလဲဆိုတာ ခန္႔မွန္းေျပာဆိုရတဲ့အဆင့္ပဲ ရိွေနေသးတယ္။

ျမန္မာဟာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနသလား

ျမန္မာအေနနဲ႔ အေရးႀကီးဆံုးေသာအခ်က္မွာ IAEA ႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္အား လိုက္နာျခင္းပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၅ မွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒစံနႈန္းနွင္႔ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို လိုက္နာေသာအားျဖင့္ ႏ်ဴလက္နက္မ်ားရရိွေအာင္ မႀကိဳးပမ္းပါဟူေသာ သေဘာတူညီခ်က္အား လက္မွတ္ထိုးထားခဲ့ပါတယ္။ ထိုသေဘာတူညီခ်က္အား ျဖည့္စြက္ခ်က္ျဖစ္သည့္ Small amount quantities protocol တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ႏ်ဴဆိုင္ရာ အေဆာက္အအံုပစၥည္း လံုး၀မရိွပါဟု ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ IAEA မွ လက္ခံခဲ့ေသာ ထိုေၾကညာခ်က္အရ ျမန္မာျပည္တြင္ ႏ်ဴဆိုင္ရာ လံုၿခံဳေရး စစ္ေဆးမႈမ်ား လံုး၀မရိွခဲ့ပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ လူမႈေရးရာ အေထာက္အပံ့အေနၿဖင္႔ IAEA မွ ေပးအပ္ေသာ Scientific grant money ရရိွထားေသာ ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာေႀကာင္႔ အခါအားေလ်ာ္စြာ IAEA မွ သြားေရာက္ျခင္းမ်ားရိွပါတယ္။ ထို grant money မွ အခ်ဳိ႕အား ျမန္မာႏ်ဴသိပၸံပညာရွင္မ်ားအား ႏ်ဴပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္နိုင္ရန္ ေလ့က်င့္ေပးမႈမ်ားတြင္ သံုးေသာ္လည္း ထိုေငြသည္ grant money ၏ အနည္းစုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အာမခံေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ ၎တို႔ထံတြင္ ႏ်ဴထုတ္လုပ္နိုင္သည္႔ အေဆာက္အအံုပစၥည္းကိရိယာ မရိွ၊ ႏ်ဴကုန္ၾကမ္းအနည္းငယ္သာရိွၿပီး လက္ရိွအေျခအေနမွ ေျပာင္းလဲဖို႔ အစီအစဥ္မရိွေသးပါဟူ၍ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္မႉးစိုင္း၏ အေထာက္အထားမ်ားအရဆိုလွ်င္ ယူေရနီယမ္မ်ား တူးေဖာ္ေနျခင္း၊ တူးေဖာ္ရရိွသည္မ်ားကို reactors နွင့္ ဗံုးမ်ားတြင္ အသံုးျပဳနိုင္ေသာ ျဒပ္ေပါင္းမ်ားသို႔ ေျပာင္းလဲေနျခင္း၊ ႏ်ဴဗံုးျပဳလုပ္ရာတြင္သာ အသံုးျပဳနိုင္ေသာ reactor နွင့္ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္စက္႐ံုမ်ားကို တည္ေဆာက္ရန္ႀကိဳးစားေနျခင္း စသည္တို႔ကို ေတြ႔ရိွရပါတယ္။ ထိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားဟာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ရန္ ရည္ရြယ္၍ ေဆာက္လုပ္ပါသည္ဟုလည္း လံုေလာက္ေသာ ဆင္ေျခေပးရန္မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ ထိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လက္ရိွနည္းပညာအားျဖင့္ အလွမ္းေ၀းေသာအရာမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲသြားၿပီဆိုလွ်င္ IAEA ကို အေၾကာင္းၾကားရမွာက ျမန္မာနိုင္ငံ၏ တာ၀န္သာျဖစ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ သူတို႔သာ လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာနဲ႔ ဗံုးထုတ္လုပ္နိုင္ရန္ႀကိဳးစားေနလွ်င္၊ သေဘာတူညီခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္ေနသည္ဆိုလွ်င္ IAEA ကို မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ အေၾကာင္းၾကားမည္ မဟုတ္ပါ။

ျမန္မာဟာ စင္ကာပူရိွပြဲစားမ်ားမွတဆင့္ လက္နက္မ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ သံုးနိုင္ေသာ အဆင့္ျမင့္ ဂ်ာမန္လုပ္ စက္ပစၥည္းမ်ားကို ၀ယ္ယူခဲ့ျခင္း။ ထိုစက္မ်ားဟာ အရြယ္အစားအားျဖင့္ အရည္အေသြးအားျဖင္႔ ၀ယ္ယူစဥ္က ေခါင္းစဥ္အျဖစ္သံုးခဲ့ေသာ သင္ၾကားေရးနွင့္ လားလားမွ် မအပ္စပ္ေသာ အရာမ်ားကို လုပ္ေဆာင္နိုင္စြမ္းရိွျခင္း။ ထိုစက္မ်ားကို အမည္ခံကာ ၀ယ္ယူခဲဲ့ေသာ သင္ၾကားေရးဌာနသည္ ျမန္မာ အႏုျမဴစြမ္းအင္ဌာနနွင့္ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာ၀န္ႀကီးဌာနတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း။ အဆိုပါ အရာမ်ားအား ေထာက္႐ႈ၍ ထိုဌာနမ်ား၊ စီမံကိန္းမ်ားနွင့္ သက္ဆိုင္သူအေပါင္းတို႔အား လက္နက္ထုတ္လုပ္နိုင္ေသာ ပစၥည္းမ်ား မ၀ယ္ယူနိုင္ေအာင္ ပိတ္ဆို႔တားဆီးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။

ျမန္မာရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားစီမံကိန္းအေျခအေန ဘယ္လိုလဲ

ကၽြႏု္ပ္တို႔ဟာ ဗိုလ္မႉးစိုင္းယူလာေသာ ႏ်ဴစီမံကိန္း အေထာက္ထားမ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ားအား အေသအခ်ာ ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။ သူတို႔ေတြ တြင္ေဖာက္ထားတဲ့ စက္ပစၥည္းအစိတ္ပိုင္းမ်ားရဲ႕ အရည္အေသြးဟာ ညံ့ဖ်င္းပါတယ္။ ဒီအစိတ္အပိုင္းေတြထုတ္ဖို႔ သံုးတဲ့ ဆြဲထားတဲ့ ပံုမ်ားဟာလည္း အေတာ္ေလးဆိုးပါတယ္။ တကယ္သာ ႏ်ဴလက္နက္ထုတ္ဖို႔ စီမံေနတယ္ဆိုရင္ အလြန္႐ႈပ္ေထြးတိက်လွတဲ႔ စက္မ်ားလိုအပ္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီရႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ဟာ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးပါဘူး။ ျဖစ္နိုင္ေျခကေတာ့ ဗိုလ္မႉးစိုင္းရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြထဲမွာ မျပည့္စံုတာေတြ ရိွေကာင္းရိွနိုင္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ျမန္မာျပည္ဟာ အခုမွ ပြဲစ႐ံုပဲရိွေသးတဲ့ အေျခအေနျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အခုေတြ႔မိသေလာက္ စက္ပစၥည္းနဲ႔ လိုအပ္ေသာ ပစၥည္းမ်ားအေျခအေနအရ သူတို႔ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္နိုင္ဖို႔ေတာ႔ အလွမ္းေ၀းေနပါေသးတယ္။
ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္က အေရးအပါဆံုးပါ။ သူတို႔ဟာ ယူေရနီယမ္ေတြ တူးေဖာ္ေနတယ္၊ တူးေဖာ္ရတာေတြကို ဓာတုေဗဒ နည္းေတြနဲ႔ အဆင့္ျမႇင့္ သန္႔စင္ေနတယ္။ သူတို႔ဟာ ပလူတိုနီယမ္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ ႏ်ဴကလီးယား reactor ၊ ဗံုးလုပ္နိုင္ဖို႔ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္ေရး စက္႐ံုေတြ ေဆာက္ေနတယ္။ ဒီလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ IAEA နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အကယ္၍ သူတို႔ရဲ႕ တရားမ၀င္စီမံကိန္းေတြ မေအာင္ျမင္ေသးရင္ေတာင္ အခုသူတို႔လုပ္ေနတာေတြဟာ ႏ်ဴလက္နက္ မျပန္႔ပြားေရး လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့ နိုင္ငံတကာ အသိုင္း၀ိုင္းႀကားမွာ ပြဲဆူသြားေစနိုင္ပါတယ္။ IAEA ဟာ ျမန္မာအစိုးရကို ေမးျမန္းသင့္ပါတယ္။ သည္ စြပ္စြဲခ်က္ေတြသာ အမွန္ျဖစ္လာရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေမးခြန္းေတြ၊ ေလ႔လာစံုစမ္းမႈေတြ လုပ္ရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ သည္ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္က ေနာက္ဆက္တြဲ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို လက္မွတ္မထိုးလွ်င္ လုပ္ေဆာင္နိုင္ဖို႔မလြယ္ပါ။ IAEA မွာ ျမန္မာနိုင္ငံကို စစ္ေဆးရန္ အခြင့္အာဏာရိွမည္မဟုတ္ပါ။

ျမန္မာဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ စစ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္အရ တာလတ္ပစ္ စကဒ္္ဒံုးက်ည္မ်ားကိုလည္း ေျမာက္ကိုရီးယား အကူအညီျဖင့္ တည္ေဆာက္ဖို႔ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ထိုစကဒ္ ဒံုးက်ည္မ်ားဟာ ျမန္မာလုပ္ ႏ်ဴထိပ္ေခါင္းမ်ား သယ္ေဆာင္ဖို႔ေတာ့ ျဖစ္နိုင္မယ္မဟုတ္ပါဘူး။ အဘယ္႔ေႀကာင့္ဆိုေသာ္ ကနဦး ႏ်ဴထိပ္ဖူးမ်ားဟာ စကဒ္ဒံုးက်ည္တြင္ တပ္ဆင္ရန္ အလြန္မွေလးလံေသာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ထို စကဒ္ဒံုးက်ည္မ်ားတြင္ တပ္ဆင္ဖို႔ရာထက္ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံမ်ားအား ၿခိမ္းေျခာက္နိုင္ဖို႔က အဓိကျဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။ ျမန္မာျပည္ကို အုပ္စိုးေနသူမ်ားဟာ နိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚထက္ ေလဘမ်ားသာရိွၾကတဲ့သူတစုျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အစိုးရဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ႂကြယ္၀တဲ့ ရင္းျမစ္မ်ားျဖစ္တဲ့ ကၽြန္းသစ္၊ ေရႊ၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ အျခား ဓာတ္သတၱဳမ်ားနွင့္ ျပည္သူတို႔ လုပ္အားစတာေတြကို လူတစုေကာင္းစားေရးအတြက္ပဲ ဦးစားေပး လုပ္ေနသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ နည္းေပးလမ္းျပ ဆရာ ေျမာက္ကိုရီးယားလိုပဲ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ ႏ်ဴရည္မွန္းခ်က္ဟာ နိုင္ငံရပ္ျခားမွ က်ဴးေက်ာ္ ေနွာင့္ယွက္မႈမ်ားကို ႏ်ဴပိုင္ဆိုင္ျခင္းဟူသည့္ ဒိုင္းျဖင့္ အကာကြယ္ယူကာ သူတို႔အတြက္ လံုၿခံဳေနေရးပင္ျဖစ္ပါတယ္။

Kelley, 63, a former Los Alamos weapons scientist, was an IAEA director from 1992 to 1993, and again from 2001 to 2005. Based in Vienna, Austria, he conducted weapons inspections in Libya, Iraq, and South Africa, and compliance inspections in Egypt, Turkey, South Korea, Taiwan, Syria, Tanzania, Pakistan, India, and Congo, among others.

မွတ္ခ်က္။ ။ ၂၀၁၀ခု ဇြန္ (၃) ရက္ေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ ဒီဗြီဘီတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ IAEA ဒါ႐ိုက္တာေဟာင္း Robert Kelly ေရးသားေသာ Expert says Burma ‘planning nuclear bomb’ မူရင္းေဆာင္းပါးကို ေအာင္ဆန္းမန္း ဘာသာျပန္ဆိုတင္ျပသည္။

ႏ်ဴကလီးယား ကႀကီး ခေခြး

ဂါမဏိ / ၀၇ ဇြန္ ၂၀၁၀

အခုအခါ ဖက္ဆစ္ စစ္ဝါဒီေတြျဖစ္တဲ့ နအဖစစ္အုပ္စုဟာ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ဆိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာကို ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ သိေနၾကပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ေအာက္ေျခတပ္မေတာ္သားေတြအပါအဝင္ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားနည္းပညာကို တစံုတရာ သိနားလည္လာဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ အခုေဆာင္းပါးက အဲဒီကြက္လပ္ကို ျဖည့္ဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

၁။ သတၱဳတူးေဖာ္ျခင္း

အရပ္ဘက္ႏ်ဴကလီးယားျဖစ္ေစ၊ စစ္ဘက္ႏ်ဴကလီးယားျဖစ္ေစ အေျခခံကုန္ၾကမ္းက ယူေရနီယမ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ယူေရနီယမ္ သတၱဳကို ေျမႀကီးထဲက တူးယူရပါတယ္။ ကမာၻမွာ ယူေရနီယမ္ အဓိကထြက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ၾသစေၾတးလ်၊ ကေနဒါ၊ တ႐ုတ္၊ ကာဇက္စတန္၊ နမီးဘီးယား၊ ႏိုင္ဂ်ာ၊ ႐ုရွား၊ ဥဇဘက္ကစၥတန္တို႔ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ပင္းပက္၊ သပိတ္က်ဥ္း၊ ပံုေတာင္ပံုညာ၊ ဖားကန္႔၊ တႏိုင္း၊ မိုးမိတ္တို႔မွာ ထြက္ပါတယ္။

ယူေရနီယမ္ အႏုျမဴတခ်ဳိ႕ကို ဆက္တိုက္ခြဲစိတ္တဲ့အခါ စြမ္းအင္ ထြက္လာပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ႏ်ဴကလီးယား ခြဲစိတ္မႈ nuclear fission လို႔ ေခၚပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္အားေပးစက္႐ံု (ဓာတ္ေပါင္းဖို) မွာ ခြဲစိတ္မႈက ျဖည္းျဖည္းေလးျဖစ္ပ်က္ေနၿပီး ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မွာေတာ့ တဟုန္ထိုးျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျဖစ္ပ်က္ပါတယ္။ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးမွာေတာ့ ဒီခြဲစိတ္မႈကို ေသေသခ်ာခ်ာဂ႐ုတစိုက္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔လိုပါတယ္။

ႏ်ဴကလီးယားခြဲစိတ္မႈအတြက္ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) လို႔ေခၚတဲ့ ယူေရနီယမ္အိုင္ဆိုတုပ္ကိုသံုးရင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ (အိုင္ဆိုတုပ္ ဆိုတာ ပ႐ုိတြန္ အေရအတြက္တူၿပီး ႏ်ဴထရြန္ အေရအတြက္မတူတဲ့ မ်ဳိးတူျဒပ္စင္ ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝအတိုင္း ေတြ႔ရတဲ့ ယူေရနီယမ္က ယူေရနီယမ္ (၂၃၈) ျဖစ္ပါတယ္။) ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) အစား ပလူတိုနီယမ္ (၂၃၉) ကို သံုးရင္လည္း ထိေရာက္မႈေကာင္းပါတယ္။ ယူေရနီယမ္ ၂၃၅ (ယူ-၂၃၅) ဟာ ဆက္တိုက္ ဆင့္ကဲ ဆင့္ကဲ ခြဲစိတ္မႈျဖစ္တတ္ၿပီး စြမ္းအင္အျဖစ္ အပူဓာတ္ကို ထုတ္လႊတ္ပါတယ္။

ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) အႏုျမဴ ကြဲထြက္တဲ့အခါ ႏ်ဴထရြန္ (၂) လံုး (၃) လံုး လႊတ္ထုတ္ပါတယ္။ ေဘးမွာ တျခားယူ-၂၃၅ အႏုျမဴေတြရွိေနရင္ အဲဒီႏ်ဴထရြန္ေတြက ဝင္တိုက္ၿပီး အတိုက္ခံရတဲ့ အႏုျမဴေတြကို ကြဲထြက္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏ်ဴထရြန္ေတြ ပိုမ်ားမ်ား ထပ္ထြက္လာပါတယ္။ အခုလိုမ်ဳိး သူ႔ဖာသာသူ ကြင္းဆက္ဓာတ္ျပဳႏိုင္ဖို႔ ယူ-၂၃၅ အႏုျမဴ အလံုအေလာက္ရွိေနရင္ ႏ်ဴကလီးယားတုံ႔ျပန္မႈ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္ဖို႔ အနည္းဆံုးလိုအပ္တဲ့ အႏုျမဴ အေရအတြက္ကို “အေျခေျပာင္းျဒပ္ထု” critical mass လို႔ေခၚပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ သဘာဝအတိုင္းေတြ႔ရတဲ့ အႏုျမဴျဒပ္စင္မွာ အႏုျမဴ အလံုး (၁,၀၀၀) မွာ ယူ-၂၃၅ က (၇) လံုးပဲပါၿပီး က်န္တဲ့ အႏုျမဴ (၉၉၃) လံုးက ယူ-၂၃၈ ျဖစ္ေနပါတယ္။

၂။ ဓာတ္ေျပာင္းျခင္း

ယူေရနီယမ္သတၱဳ႐ိုင္းကို တူးယူၿပီးရင္ စက္နဲ႔ အမႈန္႔ႀကိတ္ပစ္ရပါတယ္။ ဒီအမႈန္႔ေတြကို ဓာတုေဗဒနည္းနဲ႔ သန္႔စင္ပစ္ၿပီး “အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔” yellow cake လို႔ေခၚတဲ့ ယူေရနီယမ္အခဲ ျပန္လုပ္ရပါတယ္။ ဒီအဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔မွာ ယူေရနီယမ္ (၆၀-၇၀) ရာခိုင္ႏႈန္းပါဝင္ၿပီး ေရဒီယိုသတၱိႂကြအႏၲရာယ္ရွိေနပါၿပီ။

ဒီေနရာမွာ ႏ်ဴကလီးယားပညာရွင္ေတြရဲ႕ အဓိကအလုပ္က ရထားတဲ့ယူေရနီယမ္ထုထဲမွာ ယူ-၂၃၅ အႏုျမဴ ပမာဏတိုးလာေအာင္ လုပ္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ယူေရနီယမ္သန္႔စင္မႈ enrichment လို႔ေခၚပါတယ္။ သန္႔စင္ဖို႔အတြက္ အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔ကို ႏိုက္ထရစ္အက္ဆစ္နဲ႔ ေဖ်ာ္ၿပီး ဓာတုေဗဒနည္းနဲ႔ ျပဳျပင္ရပါတယ္။ ဒီ့ေနာက္မွာ အပူေပးၿပီး ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာဖလို႐ိုက္ဒ္ ဓာတ္ေငြ႔ျဖစ္လာေစပါတယ္။

ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာဖလို႐ိုက္ဒ္ဓာတ္ေငြ႔ဟာ ထိတဲ့ပစၥည္းေတြကို ေလာင္တတ္ စားတတ္တဲ့အတြက္ အင္မတန္ သတိထားကိုင္တြယ္ရပါတယ္။ ဒီဓာတ္ေငြ႔ထုတ္လုပ္တဲ့စက္႐ံုက ပိုက္လိုင္းေတြ ေမာ္တာစက္ေတြကို ခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ အလ်ဴမီနီယမ္-နီကယ္သတၱဳစပ္ေတြနဲ႔ အထူးတည္ေဆာက္ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီဓာတ္ေငြ႔ကို ဆီအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အမဲဆီ၊ အင္ဂ်င္ဝိုင္ စတာေတြနဲ႔ မထိေတြ႔ေအာင္လည္း ထားရပါတယ္။ ႏို႔မဟုတ္ရင္ မေတာ္တဆ ဓာတုတုံ႔ျပန္မႈေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

၃။ သန္႔စင္ျခင္း

ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာသံုးမယ့္ ယူေရနီယမ္ကို ယူ-၂၃၅ (၂-၃) ရာခိုင္ႏႈန္းပါေအာင္ သန္႔စင္ယူရပါတယ္။ လက္နက္အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ ယူ-၂၃၅ (၉၀) ရာခိုင္ႏႈန္းပါတဲ့အထိ သန္႔စင္ပစ္ဖို႔လိုပါတယ္။

အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ သန္႔စင္နည္းကေတာ့ gas centrifuge ဓာတ္ေငြ႔ ဗဟိုခြာအားနည္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီနည္းမွာ ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာဖလို႐ိုက္ဒ္ဓာတ္ေငြ႔ကို ႁပြန္လံုးရွည္ထဲထည့္ၿပီး အရွိန္ျမင့္လွည့္ေပးတဲ့အခါ ပိုေလးတဲ့ ယူ-၂၃၈ အိုင္ဆိုတုပ္က ေဘးမွာလာစုပါတယ္။ ဒီ ယူ-၂၃၈ ကို ႁပြန္ေအာက္ဘက္ကေန ထုတ္ယူၿပီး အလယ္မွာစုေနတဲ့ ယူ-၂၃၅ မ်ားတဲ့ ဓာတ္ေငြ႔ကို သီးသန္႔ထုတ္ယူပါတယ္။ ဒီ ယူ-၂၃၅ ဓာတ္ေငြ႔ကို ေနာက္ထပ္ဗဟိုခြာအားစက္ထဲပို႔ၿပီး ထပ္'က်င္' ရပါတယ္။ ဒီလို ထပ္တလဲလဲ ဆက္တိုက္လုပ္ဖို႔ ဗဟိုခြာအားစက္ေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး အတန္းလိုက္ တပ္ဆင္ထားရပါတယ္။ ေရဒီယိုသတၱိႂကြမႈ နည္းနည္းရွိတဲ့ လက္က်န္ ယူ-၂၃၈ ေတြကိုေတာ့ အားေပ်ာ့ယူေရနီယမ္ depleted uranium လို႔ေခၚၿပီး သံခ်ပ္ကာေဖာက္ အေျမာက္ဆန္ေတြ၊ က်ည္ဆန္ေတြမွာ ထည့္သြင္းအသံုးျပဳပါတယ္။

ေနာက္ထပ္သန္႔စင္နည္းကေတာ့ စိမ့္ထြက္နည္း diffusion လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီနည္းမွာ ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာ ဖလို႐ိုက္ဒ္ဓာတ္ေငြ႔ကို အေမွးပါးတခုကို ျဖတ္သန္းခိုင္းတဲ့အခါ ပိုေပါ့တဲ့ ယူ-၂၃၅ က အေမွးပါးဇကာကို ပိုျမန္ျမန္ျဖတ္ ႏိုင္တဲ့အတြက္ ခြဲထုတ္ယူလို႔ရပါတယ္။ ဗဟိုခြာအားနည္းလိုပဲ ဒီနည္းမွာလည္း အေမွးပါးျဖတ္တာကို ထပ္တလဲလဲ လုပ္ရပါတယ္။

၄။ ဓာတ္ေပါင္းဖို

ရလာတဲ့ ယူ-၂၃၅ ကို ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာျဖစ္ေစ၊ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မွာျဖစ္ေစ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာ ႏ်ဴကလီးယားခြဲစိတ္ျခင္းက ထြက္လာတဲ့အပူဓာတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး ေရေႏြးေငြ႔ထြက္ေအာင္လုပ္၊ တာဘိုင္ေတြကိုလည္ေစၿပီး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္ပါတယ္။
သာမန္ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာ (၂-၃) ရာခုိင္ႏႈန္းသန္႔စင္ၿပီး ယူေရနီယမ္ကို ေလာင္စာအခဲေလးေတြပံုစံနဲ႔ သံုးပါတယ္။ ဒီအခဲေလးေတြက က်ပ္လံုးေလာက္ရွိၿပီး တလက္မရွည္ပါတယ္။ ဒါေလးေတြကို အေခ်ာင္းရွည္ေတြျဖစ္ေအာင္ စုထပ္ၿပီး အပူကာနံရံထူတဲ့ အလံုပိတ္အခန္းထဲ ထည့္ထားပါတယ္။ ဓာတ္ေပါင္းဖို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေလာင္စာေခ်ာင္းအထုပ္ေတြကို ေအးေအာင္လို႔ ေရေအာက္မွာျမႇဳပ္ထားပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ဓာတ္ေပါင္းဖိုေတြမွာေတာ့ ေအးေအာင္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ သို႔မဟုတ္ သတၱဳအရည္ သံုးပါတယ္။

ခြဲစိတ္တုံ႔ျပန္မႈနဲ႔ အပူထြက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ယူေရနီယမ္ေလာင္စာအႏွစ္သားဟာ 'အေျခေျပာင္း' အေနအထားမွာ ရွိရပါမယ္။ ဆိုလိုတာက ယူေရနီယမ္ဟာ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ ကြင္းဆက္တုံ႔ျပန္မႈ ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ အလံုအေလာက္ သန္႔စင္မႈ ရွိရပါမယ္။

ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖို လည္ပတ္ဖို႔နဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ထိန္းခ်ဳပ္တံေတြကို ဓာတ္ေပါင္းဖိုအခန္းထဲ ျမႇဳပ္ သြင္းထားပါတယ္။ ဒီထိန္းခ်ဳပ္တံေတြကို ႏ်ဴထရြန္ေတြစုပ္ယူႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ပစၥည္း၊ ဥပမာ ကက္ဒ္မီယမ္နဲ႔ လုပ္ထားပါတယ္။ ႏ်ဴထရြန္ေတြကို စုပ္ယူလိုက္လို႔ ႏ်ဴထရြန္အေရအတြက္နည္းသြားရင္ ကြင္းဆက္တုံ႔ျပန္မႈ နည္းသြားတဲ့အတြက္ ခြဲစိတ္မႈျဖစ္စဥ္ ေႏွးေကြးသြားပါတယ္။

ဒီကေန႔ ကမာၻေပၚမွာ ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္အားေပး႐ံု (၄၀၀) ေက်ာ္ရွိေနၿပီး တကမာၻလံုးသံုးတဲ့ လွ်ပ္စစ္ပမာဏရဲ႕ (၁၇) ရာခုိင္ႏႈန္းကို ထုတ္လုပ္ေပးေနပါတယ္။ ဒါတင္မက ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုသံုးၿပီးသြားတဲ့ သေဘၤာနဲ႔ ေရငုပ္သေဘၤာ ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

၅။ ယူေရနီယမ္ ႏ်ဴကလီးယားဗံုး

ႏ်ဴကလီးယားဗံုးထုတ္လုပ္တဲ့အခါ ကြင္းဆက္တုံ႔ျပန္မႈကို ျဖစ္ေစၿပီး အပူဓာတ္အမ်ားႀကီး ဒလၾကမ္းထုတ္လႊတ္မယ့္ မဟာ့မဟာအေျခေျပာင္းျဒပ္ထု ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ထုတ္လုပ္ရပါတယ္။ အလြယ္ဆံုးပံုစံတခုက 'ေသနတ္' ပံုစံလို႔ ေခၚတဲ့ဟာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပံုစံမွာ အေျခေျပာင္းေရာက္ခါနီး ယူေရနီယမ္ျဒပ္ထု အလံုးငယ္တခုကို ယူေရနီယမ္ျဒပ္ထု အလံုးႀကီးတခုဆီ ေျပးေဆာင့္ခိုင္းတဲ့အခါ အလံုးႏွစ္ခုေပါင္းၿပီး မဟာ့မဟာအေျခေျပာင္းအဆင့္ ေရာက္သြားတဲ့အတြက္ ႏ်ဴကလီးယားေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ဖို႔အခ်ိန္က တစကၠန္႔ေတာင္မရွိပါဘူး။

အလြန္အမင္းသန္႔စင္ထားတဲ့ (၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္း သန္႔စင္ထားတဲ့) ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာဖလို႐ိုက္ဒ္ကို ယူေရနီယမ္ေအာက္ ဆိုက္အျဖစ္ အရင္ဓာတ္ေျပာင္းၿပီးေနာက္ ယူေရနီယမ္သတၱဳတံုးေတြအျဖစ္ ပံုသြင္းလိုက္ရင္ ယူေရနီယမ္အႏုျမဴဗံုးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ေလာင္စာ ရပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းကို အေတာ္ေလးလြယ္ကူတဲ့ ဓာတုေဗဒနည္း၊ အေတာ္ေလး လြယ္ကူတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာနည္းေတြနဲ႔ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

အင္အားအေကာင္းဆံုး အေျခခံႏ်ဴကလီးယားခြဲစိတ္လက္နက္ သို႔မဟုတ္ အႏုျမဴဗံုးဟာ ေပါက္ကြဲအား ကီလိုတန္ (၅၀) ရွိပါတယ္။ ဒီေပါက္ကြဲအားကို ႏ်ဴကလီးယားေပါင္းစည္းမႈ nuclear fusion သတၱိ အသံုးခ်ၿပီး တိုးျမႇင့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေပါင္းစည္းမႈဆိုတာက ဟိုက္ၿဒိဳဂ်င္အႏုျမဴအိုက္ဆုိတုပ္ရဲ႕ ႏ်ဴးကလီးယပ္စ္ေတြကို ေပါင္းစည္းေပးၿပီး ဟီလီယမ္ႏ်ဴးကလီးယပ္စ္ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္ဖို႔ ဟိုက္ၿဒိဳဂ်င္ႏ်ဴးကလီးယပ္စ္ေတြကို အင္မတန္ ျမင့္မားတဲ့ အပူခ်ိန္နဲ႔ဖိအား ေပးရတယ္။ ဒီလို အပူခ်ိန္နဲ႔ဖိအား အမ်ားႀကီးရဖို႔ အႏုျမဴဗံုးကေန ယူရပါတယ္။

ႏ်ဴကလီးယားေပါင္းစည္းမႈကေန ခြဲစိတ္တုံ႔ျပန္မႈထဲကို ပိုအားျပင္းတဲ့ ႏ်ဴထရြန္ေတြ သြင္းေပးတဲ့အတြက္ ေပါက္ကြဲအား ပိုႀကီးသြားေစပါတယ္။ အဲသလို ခြဲစိတ္-ေပါင္းစည္းကိရိယာေတြကို ဟိုက္ၿဒိဳဂ်င္ဗံုး သို႔မဟုတ္ သာမို ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

၆။ တေက်ာ့ျပန္သန္႔စင္ျခင္း

ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုကထြက္တဲ့ အညစ္အေၾကးေတြကေန ဓာတုေဗဒနည္းနဲ႔ အသံုးဝင္တဲ့ေလာင္စာ ခြဲထုတ္ ရီဆိုင္ကယ္လုပ္ ျပန္အသံုးခ်တာကို တေက်ာ့ျပန္သန္႔စင္မႈ reprocessing လို႔ေခၚပါတယ္။ သံုးၿပီးသား ေလာင္စာေခ်ာင္းေတြကို အျပင္ကသတၱဳအခြံခြာၿပီးေတာ့ အပူေပးထားတဲ့ ႏိုက္ထရစ္အက္ဆစ္ထဲမွာ ေဖ်ာ္ပစ္လိုက္ရင္ ဓာတ္ေပါင္းဖိုမွာ ျပန္သံုးႏိုင္တဲ့ ယူေရနီယမ္က (၉၆) ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အလြန္အမင္းေရဒီယိုဓာတ္ႂကြအညစ္အေၾကးက (၃) ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ပလူတိုနီယမ္က (၁) ရာခုိင္ႏႈန္း ရပါတယ္။

ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုအားလံုးက ပလူတုိနီယမ္ထြက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းဖိုေတြက ပိုၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ပလူတိုနီယမ္ထုတ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုတခုနဲ႔ တေက်ာ့ျပန္သန္႔စင္စက္ကို သာမန္ အေဆာက္အဦတခုတည္းမွာပဲ လူမသိသူမသိ တပ္ဆင္ထားလို႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လွ်ဳိ႕ဝွက္လက္နက္လုပ္ငန္း လုပ္ခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြအတြက္ အခုလို တေက်ာ့ျပန္သန္႔စင္နည္းနဲ႔ ပလူတိုနီယမ္ထုတ္ရတာက တြက္ေျခကိုက္ၿပီး ဖံုးကြယ္ႏိုင္မႈလည္းရွိလို႔ သေဘာက်ၾကပါတယ္။

၇။ ပလူတိုနီယမ္ ႏ်ဴကလီးယားဗံုး

ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္ရာမွာ ပလူတိုနီယမ္နဲ႔ လုပ္တာက ယူေရနီယမ္နဲ႔လုပ္တာထက္ အားသာခ်က္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားရွိပါတယ္။ သာလြန္ခ်က္တခုက ပလူတိုနီယမ္က ပမာဏနည္းနည္းနဲ႔ ပိုအားျပင္းတဲ့ဗံုး လုပ္လို႔ ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ကီလုိတန္ (၂၀) ေပါက္ကြဲအားရွိတဲ့ဗံုး လုပ္ဖို႔ ပလူတုိနီယမ္ (၄) ကီလုိပဲလိုပါတယ္။ တႏွစ္ကို ပလူတိုနီယမ္ (၁၂) ကီလို ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တေက်ာ့ျပန္သန္႔စင္ေရးစက္႐ံု ခတ္ေသးေသးရွိရင္ရပါတယ္။

ပလူတိုနီယမ္ဗံုးတခုမွာ ပလူတိုနီယမ္အလံုးတလံုးကို ဘယ္ရီလီယမ္အခံြနဲ႔ ဖံုးထားပါတယ္။ ဒီအခြံက ႏ်ဴထရြန္ေတြကို ခြဲစိတ္ျဖစ္စဥ္ထဲ ျပန္႐ိုက္ခတ္ေစဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေျခေျပာင္းျဒပ္ထု ျဖစ္လာၿပီး ကိုယ့္ဖာသာ ဆက္တိုက္ ခြဲစိတ္တုံ႔ျပန္မႈျဖစ္ဖို႔ ပလူတိုနီယမ္ပမာဏ နည္းနည္းပဲလိုတာျဖစ္ပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔တဖြဲ႔ ဒါမွမဟုတ္ ဆိုးသြမ္းႏိုင္ငံတခုဟာ ႏ်ဴကလီးယားဗံုးလုပ္ဖို႔အတြက္ ယူေရနီယမ္ကို သန္႔စင္ ၿပီးလုပ္တာထက္ ကမာၻအႏွံ႔က အရပ္ဘက္သံုးႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုေတြကေန ပလူတိုနီယမ္ ရယူလုပ္တာက ပိုလြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

ပလူတိုနီယမ္ဗံုး အၾကမ္းစားတခုကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ အရင္တခါ ဂ်ပန္မွာ အဆိပ္ေငြ႔နဲ႔ အၾကမ္းဖက္သြားတဲ့ ဥံဳ ဂိုဏ္း အဆင့္ေလာက္ကတတ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈအရည္အခ်င္းနဲ႔ တည္ေဆာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ပါရဂူ ေတြကဆိုပါတယ္။ အဲသလို ႏ်ဴကလီးယားဗံုးဟာ ေပါက္ကြဲအား တီအင္တီယမ္းတန္ခ်ိန္ (၁၀၀) နဲ႔ ညီမွ်ပါလိမ့္မယ္။

၈။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ေရာဂါ

ေရဒီယိုသတၱိႂကြပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ ယူေရနီယမ္၊ ပလူတိုနီယမ္ေတြကို ကိုင္တြယ္လုပ္ကိုင္ရတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ၊ အလုပ္သမားေတြ၊ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္သားေတြဟာ ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈ အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ေနပါတယ္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ေရာဂါ လကၡဏာေတြကေတာ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ပမာဏေပၚမူတည္ၿပီး ျပင္းထန္မႈရွိပါတယ္။ အမ်ားဆံုး (၆) နာရီၾကာမွ စေပၚတာရွိသလို မ်ားရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းလကၡဏာျပပါတယ္။

ျဖစ္တတ္တာေတြက ပ်ဳိ႕အန္ျခင္း၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မူးေဝျခင္း၊ အဖ်ားတက္ျခင္း၊ အေရျပား ေရာင္ရမ္းပ်က္စီးျခင္း၊ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ေသြးအန္ျခင္း၊ ေသြးဝမ္းသြားျခင္း၊ အေၾကာဆြဲျခင္း၊ အားနည္းျခင္း၊ ေျခတုန္ လက္တုန္ျခင္း၊ မွတ္ဉာဏ္ထိခိုက္ျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေသြးေပါင္က် ေသြးလန္႔ျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း၊ အဂၤါမစံု ကေလးေမြးျခင္း၊ ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းျခင္း၊ ေရာဂါပိုးအမ်ဳိးမ်ဳိးဝင္ျခင္း၊ ေသြးကင္ဆာနဲ႔ တျခားကင္ဆာမ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ေသဆံုးျခင္း တို႔ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

အရင္က ႐ုရွႏုိင္ငံမွာ ခ်ာႏိုဘိုင္း ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖို မေတာ္တဆေပါက္ကြဲတုန္းက ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ လူ (၃၁) ေယာက္ ပြဲခ်င္းၿပီး ေသသြားခဲ့ပါတယ္။ အခုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရည္အခ်င္းညံ့ဖ်င္းၿပီး ျဖစ္ကတတ္ဆန္းနဲ႔ လေဘာ္သေရက်လွတဲ့ နအဖစစ္တပ္ရဲ႕ လွ်ဳိ႕ဝွက္ႏ်ဴကလီးယားစီမံကိန္းေၾကာင့္ အရပ္သားပညာရွင္ေတြ၊ အလုပ္သမားေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္သားေတြ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ေရာဂါရၿပီး ေဆး႐ံုတက္ရတဲ့သတင္းေတြ ၾကားေနရပါၿပီ။

ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈကေန ကာကြယ္ဖို႔ဆိုရင္ အခ်ိန္ၾကာထိေတြ႔မႈ မျပဳဖုိ႔၊ အနီးကပ္ မကိုင္တြယ္ဘဲ ညႇပ္ရွည္ရွည္ေတြသံုး ကိုင္တြယ္ဖို႔၊ ခဲသုတ္ထားတဲ့ဝတ္႐ံုေတြ ဝတ္ဖို႔လုိပါတယ္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ေရာဂါအတြက္ ေဆးမရွိပါ။ သက္သာ႐ံုပဲ တတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ရည္ၫႊန္း။ BBC မွ The Nuclear Fuel Cycle ေဆာင္းပါး

ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ရွင္မ်ားနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္အေရြးခံဝံ့ၾကသလား

ရဲေဘာ္ဖုိးသံေခ်ာင္း / ၁၅ ဇြန္ ၂၀၁၀

နအဖစစ္အစိုးရဟာ ေရြးေကာက္ပြဲကို အီးေလးဆြဲေနပါတယ္။ ႀကိဳက္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ထင္သလို လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ထီမထင္ဂိုက္ဖမ္းေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ သူတို႔ ဒီလိုႀကိတ္ႀကံ၊ လိပ္ဉာဏ္ေတြ ထုတ္ေနၾကတုန္းမွာပဲ ႏ်ဴကလီးယားဗံုးက သူတို႔အနားမွာ ထေပါက္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဝန္းအဝိုင္းမွာ နအဖဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ခံစစ္အေနအထားကေန မေျပာင္းႏို္င္တဲ့အျပင္ ပိုလို႔ေတာင္ နစ္လာေနတဲ့သေဘာပါ။ ေႁမြပူရာကင္းေမွာင့္တာေလလား။ ေကာက္ေကာက္က်စ္က်စ္ လုပ္တယ္ဆိုတာမွာ အၿမဲ အဆင္မေခ်ာတာဟာ ဆန္းေတာ့ မဆန္းဘူးလို႔သာ ဆိုရေတာ့မွာပါ။

ႏိုင္ငံတကာအလယ္မွာ ပ်ဳိတိုင္းႀကိဳက္တဲ့ ႏွင္းဆီခိုင္မျဖစ္ႏိုင္လို႔ ငပြႀကီးလုပ္မယ္စဥ္းစားတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ မာဖီးယား သာသာအေတြးအေခၚနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားဗံုးကိုပိုင္ဖို႔ လုပ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေႏြလယ္မွာ အ႐ူးအိပ္မက္ မက္သလိုျဖစ္႐ံုမက တန္ျပန္ဆိုးက်ိဳးေတြ ေထြးေရာဥပဒ္ပါ ျဖစ္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ ယိုးဒယားကို ရန္လို၊ တ႐ုတ္နဲ႔ကုလားကို ပုဆိုးၿခံဳထဲက လက္သီးျပ၊ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပကို ေမးေငါ့လုပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဝါဒေအာက္က ေပၚထြက္လာတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ ျပည္သူေတြပါ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္လာရပါေတာ့မယ္။

ဒီလိုအခါမွာ နအဖအတြက္ ေရွ႕ေနလိုက္၊ ၾကားကေန ဗိုက္ထိုးေပးၿပီး ဓားထိုးခံေနတဲ့ ေဗာင္းေတာ္ညိတ္ ဂ်ာနယ္တခုမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ လက္နက္ခ်ပါလို႔ ဂုဏ္ယူစြာကုိယ္တိုင္ေၾကညာထားတဲ့ လက္နက္ခ်တေယာက္က ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးေရးဟာ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔မွ ျဖစ္ပါ့မလားလို႔ ဆင္ဝန္ကေတာ္လို ေၾကာင့္ၾကျပေနတာ ေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ သူဟာ ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ နအဖပဲ ႏိုင္မယ္ဆိုတာကိုသိလို႔ ပူပန္တာလား၊ မသိခ်င္ဟန္ေဆာင္ၿပီး ပူ႐ုပ္ဆင္ျပတာလား ဆိုတာကိုေတာ့ ကာယကံရွင္ ကိုယ္တိုင္မွသိမွာပါ။ ႏိုင္ငံ့အာဏာကို အႀကိမ္ႀကိမ္သိမ္းဖူးတဲ့ စစ္အုပ္စုနဲ႔စစ္တပ္ဟာ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရးမွာ အဖုအထစ္ျဖစ္ေနရင္ လုယူမွာသာျဖစ္တယ္၊ သူတို႔အတြက္ ဘာမွမေခ်ာေမြ႔စရာမရွိဘူး။ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုကလည္း သူတို႔ကို ေရွာေရွာ႐ွဴ႐ွဴ အာဏာသိမ္းခြင့္ေပးထားတယ္ဆိုတာကို အဲဒီကပ္ပါး ကေလာင္ရွင္ ေမ့ေနဟန္ တူပါတယ္။ အခုျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနက ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္သူႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ဳိးကိုေမးလာရင္ အညံ့စားဟာသတခုကို ထုတ္လာတယ္လို႔ ေျပာရမယ့္အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ေဗဒင္ေမးေနရင္ ဆန္တျပည္ ေငြတမတ္ အလဟႆ ဆံုးသြားတာသာ ရွိမွာပါ။

သူ႔လိုပဲ နအဖရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပူပင္ေနၾကတာေတြအထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လုပ္မွလုပ္ျဖစ္ပါ့မလားလို႔ ပူပင္တာမ်ဳိးလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲက အထင္ရွားဆံုးကေတာ့ နအဖကို ကမာၻ႔အလယ္မွာ လူရာသြင္းေပးၿပီး ခ်ဴစားခ်င္တဲ့ အေမရိကန္က ဆီနိတၱာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္လိုလူေတြပါ။ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ဟာ နအဖရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘယ္လိုႀကံဖန္ ခ်ီးက်ဴးရပါ့မလဲလို႔ စဥ္းစားၿပီး ျပင္ဆင္လာခဲ့ပါမွ နအဖက ေဆးေဖာ္ေၾကာဖက္မလုပ္တာနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ဒါကိုအရွက္ေျပဖံုးကြယ္ဖို႔အတြက္ နအဖဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ႏ်ဴကလီးယားနဲ႔ ကစားေနတာကို အခုမွသိေလဟန္နဲ႔ ေတာေျပာေတာင္ေျပာ ေျပာၿပီး ျမန္မာျပည္တံခါးဝ ေရာက္ကာမွ ျပန္လွည့္ထြက္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔လိုလူေတြအတြက္ေတာ့ နအဖက တရားမဝင္တဲ့နည္းနဲ႔ (၁ဝ) လ (၁ဝ) ရက္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ္လို႔ ေလလည္ေပးလိုက္ပါတယ္။

အာဏာလက္ကိုင္ထားသူနဲ႔ အာဏာမဲ့သူတို႔ ၿပိဳင္ၾကတယ္ဆိုရင္ အာဏာရထားသူေတြက အခ်ိန္ဆြဲတာ၊ အခ်ိန္ကစားတာေတြ ပိုၿပီးလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ နအဖသက္တမ္းမွာ ဒီလိုလုပ္ခဲ့တာေတြ ေတြ႔ခဲ့ဖူးလွပါၿပီ။ ဒီတခါ ေရြးေကာက္ပြဲမွာက်ေတာ့ နအဖအဖို႔ ဒီနည္းပရိယာယ္ဟာ ပိုလို႔ေတာင္အသံုးတည့္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အခုဆိုရင္ တစညအဖြဲ႔ေတာင္ အေတာ္ေလသံ ေပ်ာ့သြားတာကို သတိထားမိၾကလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ နအဖဟာ သူတို႔ထင္ထားတာထက္ ပိုေကာက္လိမ့္မယ္ဆိုတာ ထင္ရွားသထက္ ထင္ရွားလာတာနဲ႔အမွ် ပါတီဝင္သန္းနဲ႔ခ်ီ ရွိပါတယ္လို႔ ႂကြားေနတဲ့ တစညဟာ အေပ်ာက္ေပးရမယ့္ေငြအတြက္ အေတာ္ေလး စဥ္းစားေနတဲ့ သေဘာကို ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဖဆပလအဆက္ ႏု-ေဆြ-ၿငိမ္း သမီးေတြဆိုရင္လည္း အသံသိပ္မထြက္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔အေနနဲ႔ စည္းစိမ္အျပဳတ္ခံၿပီး ႀကံ့ဖြ႔ံကိုရင္ဆိုင္ဖို႔ဆိုတာကို ႏွစ္ခါမကျပန္စဥ္းစားေနရပါၿပီ။ ဒီေန႔အခါမွာ သူတို႔နည္းတူပဲ “ျပည္ပက အေထာက္အပံ့မွတပါး အျခားအားကိုးစရာမရွိၿပီ” ျဖစ္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ႐ူးေနသူေတြမနည္းဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ထမ္းပိုးနဲ႔လွည္းတုတ္အၾကားမွာ ဒုကၡေတြ႔ေနၾကတယ္လို႔ဆိုရင္ မမွားပါဘူး။

ဒီလိုအခ်ိန္မွာ နအဖဟာ လက္နက္ကိုင္တပ္ေနာက္ခံမရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကိုေတာ့ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ေတြ ေဖာျခင္း ေသာျခင္း ထုတ္ေပးေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ သူတို႔ဘာလို႔ ဒီလိုေပးတယ္ဆိုတာကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ နံပါတ္တစ္က နအဖစစ္ အစိုးရဟာ တိုင္းရင္းသားေတြကို အခြင့္အေရးေပးေၾကာင္း၊ ေနရာေပးလိုေၾကာင္း အသားယူခ်င္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား ျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ နာမည္ပ်က္လွတဲ့အေနအထားကို တစံုတရာဖာေထးလို႔ ရလိုရျငား စဥ္းစားၿပီးလုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ နံပါတ္ႏွစ္က တခ်ဳိ႕တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကို မွတ္ပံုတင္ခြင့္မျပဳဘဲထားတာကို ဖံုးကြယ္ေနေအာင္လုပ္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတခ်က္ကေတာ့ အခုခြင့္ျပဳလိုက္တဲ့ အဖြဲ႔စည္းေတြဟာ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ ဗဟိုအာဏာကို မမွန္းႏိုင္တာ၊ သူတုိ႔စစ္အုပ္စုရဲ႕ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို အႏၲရာယ္မေပးႏိုင္တာ ေသခ်ာေနလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မွန္တာေျပာရရင္ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ျပည္နယ္ အာဏာကုိေတာင္မွ မွန္းႏိုင္လွတာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ေဒသေတြမွာ ႀကံ့ဖြံ႔ေတြ ဝင္ၿပိဳင္မွာကလည္း ေသခ်ာေနသေလာက္ပါ။ အဲဒီႀကံ့ဖြံ႔ေတြရဲ႕ေနာက္မွာက ျပည္နယ္ေတြမွာ ရမ္းခ်င္တိုင္းရမ္းေနတဲ့ စစ္တပ္က ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးမွာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီတိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြ ကံေကာင္းမွဖားေလာင္းက ဖားျဖစ္မယ့္ကိစၥ၊ နအဖအတြက္ ဝါဒျဖန္႔လို႔ ေကာင္းမယ့္ကိစၥကို နအဖစစ္ဗိုလ္ေတြက လိုလိုလားလားခြင့္ျပဳေနတာဟာ ဘာမွမဆန္းပါဘူး။

တကယ္က ဒီေရြးေကာက္ပြဲက တင္ေျမႇာက္မွာက တိုင္းျပည္ကိုအုပ္ခ်ဳပ္စီမံတဲ့ လႊတ္ေတာ္တခုမဟုတ္ပါဘူး။ တိုင္းျပည္ကို တကယ္တမ္းအုပ္ခ်ဳပ္မွာက “စစ္ေရးအျမင္ရွိတဲ့” သမၼတနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အတြင္းရွိ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္အစုက ေရြးတင္လိုက္တဲ့ ဒုသမၼတတို႔သာျဖစ္ၿပီး ဒီလႊတ္ေတာ္ဆိုတာက အဲဒီသမၼတ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာတာေတြကို အတည္ျပဳေပးတဲ့ အလုပ္ပဲ လုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုတိက်ေအာင္ေျပာရရင္ သမၼတကပဲ အုပ္ခ်ဳပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒရဲ႕ အခန္း (၅) မွာ ဒီသမၼတဆိုသူကို လႊတ္ေတာ္မျဖတ္သန္းဘဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ အမ်ားႀကီးေပးထားပါေသးတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ဗိုလ္သန္းေရႊလို သမၼတက လႊတ္ေတာ္ကို အတည္ျပဳခိုင္းတယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူကဆန္႔က်င္ရဲ၊ ျငင္းရဲမွာတဲ့လဲ။ တကယ္က်ေတာ့ ဒီလိုလႊတ္ေတာ္မ်ဳိးမွာ ကိုယ္စားလွယ္ လုပ္ရတယ္ဆိုတာဟာ တိုက္ၾကက္အတြက္ အနာခံေလ့က်င့္ေပးရတဲ့ ခြပ္လက္ခံၾကက္ ဘဝေလာက္ေတာင္မဟုတ္ဘဲ ကၽြန္ဝယ္ရာ အဆစ္ပါသလိုသာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ကၽြန္ေတြရေလ့ရွိတဲ့ လႈပ္ရွားခြင့္ စေပ့စ္ေတြမ်ဳိးသာ ရပါလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ လူတခ်ဳိ႕ဟာ အေမရိကန္သံ႐ံုးေရွ႕မွာ ဆႏၵျပခြင့္ရတဲ့ စေပ့စ္မ်ဳိးနဲ႔သာ ထိုက္တန္တာပါ။